गाउँको बारीदेखि हाटबजारसम्मः आँबुखैरेनीको नयाँ पहिचान हाटबजार

पुरानो संस्कृतिको पुनरागमन
तनहुँको आँबुखैरेनी गाउँपालिकामा हरेक शुक्रबार बिहानैदेखि भीड बढ्छ । अमिलबोटे बजार वरिपरि मानिसहरूको चहलपहल, टोकरी बोकेका किसान र अर्गानिक उपज खोज्दै आएका उपभोक्ता-दुवै पक्षलाई एउटै थलोले जोड्छ, आँबुखैरेनी हाटबजार ।
२०७९ साल फागुनदेखि सुरु गरिएको यो हाटबजार अहिले गाउँको परिचय मात्र नभई किसानको आम्दानी र उपभोक्ताको स्वास्थ्यप्रद स्वादसँग प्रत्यक्ष जोडिएको छ ।

पुजाको कथा : कुहिने उपज अब आम्दानी
ज्यामीस्वाँराकी पुजा मगरलाई हाटबजार सुरु हुनु अघि आफ्नो खेतबारी र वरिपरिका जंगलमा पाइने धेरै उपज खेर जान्थ्यो । सिस्नु, निगुरो, पानी अमला वा सालको पात- बिक्ने सम्भावना नै देख्दिनथिन् ।
“पहिला कुहिएर फाल्थ्यौं, अब भने यहीँ ल्याएर बेच्छौं,” पुजा मुस्कुराउँदै भन्छिन् । अहिले ती उपजले उनको परिवारलाई खाजा खाने बाटो मात्र होइन, जीवनयापन गर्ने आधार बनेका छन् ।

सिताको अनुभव : ‘बाख्राले खाने टाँकी, अब बजारमा अमूल्य’
आँबुगाउँकी सिता श्रेष्ठले यस हप्ता हरियो मकै, मकैको च्याँख्ला, सिस्नुको धूलो र फर्सीको मुन्टा ल्याएकी छन् । बेलुकासम्म सबै सामान सकिन्छ ।
“पहिला सिस्नो काटेर फाल्थ्यौं, टाँकीको मुन्टा त बाख्राले मात्र खान्थ्यो,” उनले सुनाइन्, “अब यही सामानले बच्चाबच्ची पढाउने खर्च चल्छ ।” हाटबजारले सिताजस्ता महिलालाई घरभित्रको श्रमलाई बजारसँग जोड्ने अवसर दिएको छ ।
उपभोक्ताको रहर : गाउँकै स्वाद, अर्गानिक भरोसा
दमौलीबाट नियमित आउने भगवति अधिकारीलाई शुक्रबार कुर्ने बानी बसेको छ । “गाउँतिरको चिसो हावापानीमा फल्ने विषादीरहित तरकारी मिठो मात्र होइन, स्वास्थ्यप्रद पनि हुन्छ,” उनी भन्छिन् ।
अर्का उपभोक्ता राजाराम केसी त हाटबजारलाई ‘हराइसकेका स्वाद भेटिने स्थल’ भनेर चिनाउँछन् । “गिट्ठा, भ्याकुर, निगुरो जस्ता वस्तु अहिले शहरमा खोजेर पाइँदैन । तर यहाँ सहजै पाइन्छ,” उनले उत्साहपूर्वक भने ।

विचौलियामुक्त व्यापार
बरादीका अच्युतप्रसाद वाग्ले माटोको भाँडोमा दही लिएर आउँछन् । पहिला घरघर धाउनुपर्ने उनको समस्या हाटबजारले समाधान गरेको छ । “विचौलिया चाहिँदैन, किसानले आफैं ल्याएर बेच्छ । यसले किसानलाई राम्रो मूल्य दिन्छ, उपभोक्तालाई सस्तोमा सामान पाइन्छ,” वाग्ले भन्छन् ।
तथ्य र प्रभाव
-
सुरुआत : २०७९ साल फागुन तेस्रो साता
-
स्थान : अमिलबोटे बजार, आँबुखैरेनी
-
समय : हरेक शुक्रबार
-
सहभागिता : बेशी र गाउँका किसान, स्थानीय उपभोक्ता, शहरबाट आउने ग्राहक
-
बिक्री हुने सामग्री : तरकारी, फलफूल, सागपात, बाँसका चोयाबाट बनेका सामग्री, माछा–मासु, अर्गानिक मह, रैथाने परिकार, आरनका सामग्री आदि
-
विशेषता : नबिकेका सामान गाउँपालिकाले नै जिम्मा लिएर बिक्री गर्ने व्यवस्था
हाटबजार : गाउँ र बजारबीचको पुल
तनहुँमा बिर्सिंदै गएको हाटबजार संस्कृतिलाई पुनर्जीवन दिँदै आँबुखैरेनी हाटबजारले गाउँलाई बजारसँग जोड्ने पुलको काम गरेको छ । किसानले उत्पादन खेर जान नदिई आम्दानी बनाउन थालेका छन् भने उपभोक्ताले अर्गानिक र रैथाने स्वाद पुनः पाएका छन् ।
हरेक शुक्रबार बिहान अमिलबोटे चोकमा जम्मा हुने चहलपहल अब केवल किनमेलको दृश्य मात्र होइन, गाउँको श्रमलाई सम्मान गर्ने संस्कृतिको पुनरागमन हो ।













