पाठ्यक्रमको टुंगो नलाग्दा अन्योलमा कक्षा ११ को पठनपाठन
सर्वोच्च पेसी सार्दै, विद्यार्थी र शिक्षक फैसला कुर्दै

- भञ्ज्याङ समाचारदाता (दमौली)
कोरोना कहरका बीच बल्लतल्ला एसइइको परीक्षा दिएर कक्षा ११ को पढाइ सुरु हुन थालेको छ । तर, अहिलेसम्म पाठ्यक्रमको टुंगो नलाग्दा विद्यार्थी, शिक्षक र अभिभावक समेत अन्योलमा परेका छन् । पछिल्लो समयमा कुन तहका विद्यार्थीलाई सबैभन्दा बढी तनाव होला भनेर कसैले सोध्यो भने धेरैको उत्तर आउने गरेको कक्षा ११ का विद्यार्थी । विद्यार्थीलाई परीक्षा र पढाइको तनाव त सधैं हुन्छ तर यस वर्ष भने फरक किसिमको समस्या र अन्योलमा कक्षा ११ का विद्यार्थी परेका छन् । विगतमा यो समयमा कक्षा ११ को आधा पाठयक्रम पढाइसकिने समयमा यस वर्ष भने पाठयक्रमकै टुङ्गो नलाग्दा पठनपाठनमा समस्या आएको दमौली स्थित सत्यवती माध्यमिक विद्यालयका प्रधानाध्यापक इन्द्रप्रसाद पौडेल बताउँछन् ।
पाठ्यक्रम विकास केन्द्रले ‘विद्यालय शिक्षाको राष्ट्रिय पाठ्यक्रम प्रारूप-२०७६’ स्वीकृत गरेर चालु शैक्षिक सत्रदेखि कक्षा १ र ११ मा लागू गरेको थियो । नयाँ पाठयक्रम अनुसार पाठयपुस्तक समेत तयारी गरेर विद्यार्थीको हातहातमा पुस्तक पुग्न लाग्दा सर्वोच्च अदालतमा मुद्दा परेपछि नियमित पढाइ गर्न समस्या आइलागेको छ ।
प्रधानाध्यापक पौडेलले भने, ‘आफ्नो विद्यालयमा सबै नयाँ पाठ्यक्रमनै पर्ढाई भएको र भोली सर्वोच्चले पुरानो पाठ्यक्रमनै पढाउने भनिदियो भने समस्या आउने हो कि भन्ने अन्योलता छाएको छ । अहिले कक्षा ११ मा करिब ५५० जनाको हाराहारीमा विद्यार्थी भर्ना हुनुभएको र नयाँ पाठ्यक्रमनै पढाउन थालिएको छ ।’
भगवता अर्यालले गत असोज २८ मा संविधानको अनुसूची-८ मा स्थानीय तहको एकल सूची तथा स्थानीय सरकारको अधिकार क्षेत्रमा केन्द्रले पाठयक्रम प्रारूप तयार गरेको दाबी गर्दै रिट दर्ता गरेका थिए । रिटमाथि सुनवाइ गर्दै न्यायाधीश पुरुषोत्तम भण्डारीको एकल इजलासले ‘पाठ्यक्रम प्रारूप कार्यान्वयन नगर्नू, यथास्थितिमा राख्नू’ भनी अन्तरिम आदेश दिएको थियो । त्यसपछि पनि चारपटक तोकिँदासमेत फैसला हुनसकेको छैन । अब फैसलाको पेसी पुस २७ लाई तोकिएको छ ।
अब पनि तोकिएकै मितिमा फैसला हुने अन्योल छ । यसैले विद्यालयहरूले नयाँ वा पुरानो पाठयक्रम पढ्ने टुङ्गो छैन । कक्षा ११ का विद्यार्थीहरुको दैनिक अहिले विद्यालय गयो/आयो जस्तो बन्न थालेको शुक्लागण्डकी नगरपालिकाको दुलेगौंडा स्थित पञ्चमुनिदेव माध्यमिक विद्यालयका शिक्षक एकनारायण भण्डारी बताउँछन् ।
सामान्य पढाइ हुन्छ तर कोर्ष फेरिएमा के गर्ने भन्ने चिन्ता र अन्यौलमा अहिले कक्षा ११ का विद्यार्थी रहेका छन् । नपढेर पनि सुख छैन । जेठमा परीक्षा हुने कुरा छ । पढौ कोर्ष निश्चित छैन । त्यसो त यसको असर विद्यार्थीलाई मात्र नभई अभिभावक र शिक्षकलाई पनि उस्तै परेको शिक्षक भण्डारी बताउँछन् ।
कोरोना महामारीले कतिपय विद्यार्थी भर्ना हुनसकेका छैनन् भने भर्ना भएका विद्यार्थीका लागि पनि पढ्ने वातावरण समेत बनेको छैन । पाठयक्रम निर्माणको प्रारम्भिक चरणदेखि नै गणितलाई अनिवार्य विषयका रूपमा समेटिनुपर्ने माग थियो । अदालतमा विचाराधीन मुद्दामा पनि यो माग गरिएको छ । अन्योलको विषय भएकाले पढाउन अत्यन्तै असहज भएको शिक्षक भण्डारी बताउँछन् । नयाँ र पुरानो दुवै पाठयक्रम पढाउन अन्योलमा रहेकाले अनुमानका भरमा दुबै पाठयक्रम पढाउँदै आएको उनले बताए ।
‘के पढाउने भन्ने नै थाहा छैन । त्यसैले दुवै कोर्षलाई बीचबाट पढाउँदै गएका छौं’, शिक्षक भण्डारीले भने, ‘पूर्णाङ्क पनि मिल्दैन । पहिलेको ५०० को थियो नयाँमा ६०० को छ । कसरी मिलाएर पढाउने दोधारमा छौं । नयाँ पाठ्यक्रममा कक्षा ११ र १२ मा संकाय प्रणाली अन्त्य गरेर अनिवार्य र ऐच्छिक विषय राखिएको पढ्ने र पढाउने कार्य अन्योलता सृजना भएको छ ।’
केही नयाँ काम त नयाँ पाठयक्रमले गरेको छ तर विद्यार्थी भने अन्योलमा परेका छन् । कक्षा ११ मा भर्ना आएका विद्यार्थी तिनै विद्यार्थी हुन्, जुन विद्यार्थी गएको वर्ष माध्यमिक शिक्षा परीक्षा
(एसइइ) लेख्ने तयारी गर्दैगर्दा कोरोनाका कारण बन्दाबन्दी भएपछि आन्तरिक प्रक्रियाबाट नतिजा सार्वजनिक गरिएको थियो ।
परीक्षाको मितिभन्दा केही समयअघि मात्रै यस्तो निर्णय आएपछि विद्यार्थी हतोत्साहित हुँदै घर फर्किएका थिए । एसइइको नतिजा आन्तरिक प्रणालीबाट भएपछि समेत विद्यार्थी आलोचित हुनुपरेको थियो । सामाजिक सञ्जालदेखि विभिन्न माध्यममा पनि ‘कोरोना ब्याच’, ‘सित्तैमा दिएको अङ्क’ भन्दै गालीगलौज गरिएको थियो । तिनै विद्यार्थी अहिले कक्षा ११ मा पुग्दा अर्को समस्या आएको छ । सामान्यतया कक्षा ११ को अन्तिम परीक्षा वैशाख अन्तिमबाट शुरु हुने गर्छ। यसरी हेर्दा चार महिना मात्र बाँकी छ तर यतिबेलासम्म विद्यार्थी सर्वोच्चको आदेश पर्खिएर बस्नुपरेको छ । सामान्यतया हरेक पाठयक्रम १०/१० वर्षा परिमार्जन हुनुपर्ने प्रावधान छ । अहिले पाठयक्रम परिमार्जन हुने समय पनि हो तर शैक्षिक सत्रको बीचमा अन्योल देखिँदा विद्यार्थीमाथि ‘आघात’ पुगेको शिक्षकहरु बताउँछन् । नयाँ पाठयवस्तु बजारमा आइसकेको छ । कतिपय विद्यार्थीले किन्न थालेका पनि छन् तर पाठयक्रम नै अन्योलमा रहेकाले किन्न आउने विद्यार्थीलाई समेत पुस्तक बेच्न नसकेको पुस्तक व्यवसायीहरु बताउँछन् ।










