पृथ्वीराजमार्गको जामुने-पोखरा खण्ड स्तरोन्नती : ८० प्रतिशत समय सकिदा १४ प्रतिशत भौतिक प्रगति

पृथ्वीराजमार्गको मुग्लिन-पोखरा खण्डको स्तरोन्नती तथा विस्तार कार्य सञ्चालन भइरहेको छ । राजमार्ग अन्तर्गत आँवुखैरेनी-जामुनेलाई पूर्वीखण्ड र जामुने-पोखरा खण्डलाई पश्चिम खण्डमा विभाजन गरी दुइ चिनिया कम्पनीले सडक विस्तारको कामको जिम्मा लिएका छन्।

राजमार्गको पूर्वीखण्ड अन्तर्गत आँवुखैरेनी-जामुने खण्डमा केही सन्तोषजनक काम भएपनि पश्चिम खण्ड अन्तर्गत जामुने-पोखरा खण्डको कामले गति लिन सकेको छैन । पश्चिम खण्ड अन्तर्गत जामुनदेखि पोखरासम्म वि.सं. २०७८ जेठ २ गते सम्झौता भई विसं २०७८ भदौ १२ गतेदेखि काम सुरु गरिएको थियो । यो खण्डको काम वि.सं. २०८१ भदौसम्म सक्ने गरी सम्झौता गरिएको छ ।

राजमार्ग विस्तारको काम पूर्वीखण्ड (आँबुखैरेनी-जामुने) ४५ प्रतिशत भौतिक प्रगति भइसकेको छ भने पश्चिमखण्ड (जामुने-पृथ्वीचोक) तर्फ जम्मा १४.२ प्रतिशतमात्रै भौतिक प्रगति भएको छ । भूगोलको बनावटअनुसार २१ देखि ४५ मिटरसम्म फराकिलो बनाउने गरी एसियाली विकास बैंक (एडीबी)को सहुलियत ऋण सहयोगमा राजमार्ग विस्तार भइरहेको छ ।

पश्चिम खण्डका आयोजना प्रमुख राजेन्द्रप्रसाद पौडेलले पनि सम्झौता म्यादअनुसार ८० प्रतिशत समय सकिँदा पनि ठेकेदार कम्पनीको तर्फबाट काम नभएको स्वीकारेका छन् । उनका अनुसार वित्तीय प्रगति पनि हालसम्म २४ प्रतिशतमात्रै रहेको छ । उनले भने, ‘त्यो पनि १५ प्रतिशत कन्ट्रयाक मोबिलाइजेसन अन्तर्गत उपलब्ध गराइएको हो । त्योबाहेक अरु खर्च गर्न सकिएको छैन ।’

पौडेलले ठेकेदार कम्पनीबाट पर्याप्त जनशक्ति, निर्माण सामग्रीको अभाव अझै रहेको औंल्याए । पश्चिमखण्डमा सबैभन्दा बढी बजार क्षेत्र पर्ने भएकाले पनि सडक विस्तारमा समस्या आइरहेको उनको भनाइ थियो ।

खानेपानी आयोजना, विद्युत लगायतसँग सम्झौता, समन्वय गर्दै अगाडि बढ्नुपर्ने भएकाले काममा ढिलाइ भइरहेको उनले बताए। ‘हाम्रो सडकखण्डमा उपभोक्ता समितिले सञ्चालन गरेको प्रोजेक्टमात्रै २६ वटा रहेछ । जोसँग २३ वटा सम्झौता गरेर कार्य अगाडि बढाउनुपर्‍यो’, उनले भने । यो खण्डमा करिब १९ किलोमिटर क्षेत्रफल पोखरा महानगरपालिकाभित्र पर्दछ ।

यस्तै, आयोजना प्रमुख पौडेलका अनुसार यो सडकखण्डमा १२ वटा पुल बनाउने ठेकेदार कम्पनीको जिम्मामा छ । त्यसमध्ये ८ वटा साना हुन् भने ४ वटा ठूला पुल । ४ वटा मुख्य पुलमध्ये सेतीसहित ३ वटा पुल बन्न सुरु भइसक्दा एउटा भने डिजाइन नै फाइनल हुन सकेको छैन ।

ठूला पुलमध्ये पोखरा पृथ्वीचोक नजिकै रहेको सेती ‘सिग्नेचर ब्रिज’ असोजबाट बल्ल बन्न सुरु भएको छ । यही सडकखण्ड भित्र पर्ने विजयपुर खोलामाथि बन्ने पुल भने अझै अन्योल छ । विजयपुर खोलामाथि त्यही पुल नै तत्कालीन लेखनाथ र पोखरालाई जोड्ने मुख्य पुल हो ।

तर, त्यही पुलको डिजाइन हालसम्म पनि फाइनल नहुँदा पनि सडक विस्तारको काम अझै लम्बिने प्रष्ट छ । आयोजना प्रमुख पौडेल नयाँ डिजाइनका लागि समय अपर्याप्त रहेकाले पुरानै डिजाइनअनुसार पुल बनाउने तयारी भइरहेको बताउँछन् ।

‘विजयपुर ब्रिजमा अर्को कुनै अल्टरनेटिभ वेमा जाने कि ? आर्मी क्याम्पबाट विजयपुरसम्म ठूलो ६ लेनको बनाउने कि ? भन्ने सोचाइमा पनि थियौं । तर, कन्ट्रयाकमा टाइम सकिन लाग्यो’, पौडेलले भने, ‘यही कन्ट्रयाकबाट त्यसलाई एड्रेस गर्न नसक्ने भएर हामीले डिजाइनअनुसार नै आर्मी ब्यारेकबाटै फोरलेनको पुल बनाऔं भन्ने इन्जिनियरलाई इन्स्ट्रक्चर दिइसकेको अवस्था छ ।’

यस्तै, पश्चिम खण्डमा ठेकेदार कम्पनीले सन् २०२५ डिसेम्बरसम्म सडक विस्तारको काम सकेर बुझाउने प्रतिबद्धता जनाएको आयोजना प्रमुख पौडेलले सुनाए । त्यसका लागि उनीहरुले हाल आफ्नो ‘टार्गेट’ राखेर काम गरिरहेको उनको भनाइ थियो ।

ठेकेदार कम्पनीले मनसुन अगाडिसम्म एकतर्फ बाटो क्लियर गर्ने लक्ष्य राखेको बताए । ‘फेब्रुअरीसम्म यो दिन्छु, मार्चसम्म यो दिन्छु भनेर उहाँहरुले भन्दै गर्दा मनसुनभन्दा अगाडि १८ किलोमिटर बाटो मिडियमबाट वल्डसाइज २ लेन बनाउने भन्या छ’, उनले भने, ‘त्यसले एउटा साइड रोड पनि बन्ने र अर्को साइट क्लियर पनि हुने हुन्छ ।’

तिहारभन्दा अगाडि कुनै पनि काम नभएको अवस्थामा केही महिनाभित्रै धेरै प्रगति भएको दाबी गर्दै पौडेलले भने, ‘तर, यो नै सन्तोषजनक हो । यही रेटले एकडेढ वर्षमा काम सक्छौं भन्ने होइन ।’

यस्तै, संघीय सरकारका भौतिक तथा यातायातमन्त्री प्रकाश ज्वालाले शुक्रबार पृथ्वीराजमार्ग विस्तारको कामलाई निरीक्षण गरेका छन् । मन्त्रालयका सचिवसहित यो सडकखण्डको विभिन्न भाग, निर्माणाधीन पुललगायत निरीक्षण गर्दै पोखरा आइपुगेका ज्वालाले पूर्व खण्डको काम सन्तोषजनक भए पनि पश्चिमखण्डको काममा असन्तुष्टि जनाएका छन् । पूर्वतर्फको काम केही सन्तोषजनक भए पनि पश्चिमतर्फका काममा भने सरकारले कडाइ गर्ने स्थिति आइसकेको मन्त्री ज्वालाले बताए ।

मुग्लिन-पोखरा सडकखण्डको पश्चिमतर्फको आयोजना प्रमुख राजेन्द्रप्रसाद पौडेललाई अब दैनिक रिपोर्ट कार्ड सडक विभागमा पठाउन मन्त्री ज्वालाले निर्देशन दिए । ‘खासगरि यो सेतीपुलसहित पश्चिमतिरको खण्डमा अलिअलि हस्तक्षेप नै गर्नेगरी, प्रेसर नै गर्नेगरी हामी काम अगाडि बढाउँछौं । प्रत्येक दिन आयोजना प्रमुखहरुले विभागमा उपलब्ध गराउनुपर्छ’, मन्त्री ज्वालाले भने ।

पृथ्वीराजमार्गको पश्चिमखण्ड अर्थात् तनहुँको जामुनेदेखि पोखरासम्म पश्चिम खण्ड चीनको यनहुइ काइयुयान हाइवे एन्ड ब्रिज कन्स्ट्रक्सनले २०७८ भदौमा ठेक्का पाएको थियो । ४२ महिनाभित्र काम सक्ने गरी राजमार्ग विस्तारको जिम्मा अनहुइ काइयुयान हाइवे एन्ड ब्रिज कम्पनीले ७ अर्ब ४० करोड ४६ लाख रुपैयाँमा ठेक्का पाएको छ । उक्त सडकखण्डको म्याद ०८१ भदौमा सकिँदैछ ।

तर, म्याद सकिने केही महिनामात्रै बाँकी हुँदा पनि कुनैकुनै भागमा सडक विस्तारको प्रक्रियासमेत पूरा भएको छैन । तनहुँको जामुनेदेखि कोत्रेसम्मको भागमा केही काम सुरु भएपनि पोखरातर्फ भने शून्य छ । चार लेनको बन्दा सडक सीमा दुइतर्फी २५/२५ मिटर हुनेछ । बाक्लो बस्ती भएका स्थानमा ४१ मिटर चौडाइको सडक बन्नेछ । डिजाइनअनुसार तनहुँको दमौली र डुम्रे बजारमा ४१ मिटरको सडक बन्नेछ । दुलेगौडादेखि खैरेनीटार बजारसम्म, कोत्रे बजार क्षेत्र र कास्कीको गगनगौडादेखि पोखरासम्म सडकको चौडाइ ४६ मिटरको हुनेछ ।

पूर्वीखण्डमा १९.५ किलोमिटर सडक कालोपत्र

मुग्लिन-पोखरा सडक विस्तार योजना अन्तर्गत आँबुखैरेनी र बन्दीपुर खण्डमा हालसम्म १९.५ किलोमिटर सडकखण्ड कालोपत्र सकिएको छ । सडक योजना पूर्वी खण्डका इञ्जिनियर विष्णुप्रसाद पाण्डेले बन्दीपुर गाउँपालिका-१ नाहालादेखि छिर्कने, आँबुखैरेनी गाउँपालिका-१ सत्रसय, बरादी खण्डमा कालोपत्र सकिएको जानकारी दिए । त्यसमध्ये ७.२ किमी खण्डमा दुइतर्फी नै कालोपत्र सकिएको छ ।

उनले भने, ‘सबैगरी १९.५ किलोमिटर कालोपत्र भएको छ । कालोपत्रमध्ये ७.२ किमीमा दुइतर्फी कालोपत्र सकिएको छ । हाल बरादीदेखि सत्रसय जोड्ने खण्डमा कालोपत्रको काम भइरहेको छ ।’ त्यसपश्चात् बरादीदेखि आँबुखैरेनी गाउँपालिका चोकसम्म दुइतर्फी सडक कालोपत्रको काम हुने पाण्डेले बताए । उनका अनुसार पूर्वीखण्ड अन्तर्गत आँबुखैरेनीदेखि जामुनेसम्मको प्रगति ४४ प्रतिशत रहेको छ । यसअघि खाल्डाखुल्डी र धुलाम्य सडक हुँदा यात्रा असहज भएकामा हाल कालोपत्रको काम अगाडि बढेपछि यात्रामा सहजता आएको स्थानीय बताउँछन् ।

यस्तै, पूर्वी खण्ड अन्तर्गत दमौली मादी नदीमा आर्क डिजाइनको पुल निर्माणको काम सुरु भएको छ । व्यास नगरपालिका-४ र ५ जोड्ने मादी नदीमाथि एक अर्ब २१ करोड लागतमा आर्क डिजाइनमा पुल निर्माण हुन लागेको इञ्जिनियर पाण्डेले जानकारी दिए । उनका अनुसार पुल निर्माणका लागि आवश्यक काम भइरहेको छ । इञ्जिनियर पाण्डेका अनुसार पुलका लागि २१० पाइलमध्ये ५२ वटा पाइलको काम सकिएको छ । दुइ वटा फाउण्डेशनको पाइलको काम सकिएको र हाल भइरहेको पुलभन्दा केही माथि नयाँ पुल निर्माण हुने उनले बताए ।

पूर्वी खण्डको कामका लागि चिनियाँ कम्पनी कम्युनिकेसन कन्स्ट्रक्सनसँग रु छ अर्ब २१ करोड ३१ लाख १३ हजारमा विसं २०७७ माघ १७ गते सम्झौता भई २०७८ वैशाख २ गतेदेखि काम सुरु भएको थियो । ४१.४५ किमी यो खण्डमा तीन ठूला र चार साना पुल निर्माण गरिनेछन् । पूर्वी खण्डको म्याद विसं २०८१ वैशाखसम्म रहेको छ ।

विसं २०२६ मा रेखाङ्कन भएको सडकमा सवारीको चाप बढ्दै गएपछि एशियाली विकास बैंक (एडिबी)को ऋण सहयोगमा सडक चार लेनको बनाउन लागिएको आयोजना कार्यालयले जनाएको छ ।

दमौलीका घर भत्काउन सुरु

मुग्लिन-पोखरा सडकको पूर्वी खण्ड अन्तर्गत तनहुँको सदरमुकाम दमौली बजार क्षेत्रमा घर भत्काउन सुरु गरिएको छ । भत्काउनुपर्ने कुल ७० घरमध्ये ४५ परिवारले पहिलो किस्ताबापतको रकम बुझेर आफैँले भत्काउन सुरु गरेका छन् ।

घर भत्काइसकेपछि दोस्रो किस्ता भुक्तानी गरिने मुग्लिन-पोखराको पूर्वी खण्डका इन्जिनियर विष्णुप्रसाद पाण्डेले बताए । उनका अनुसार दमौली बजार क्षेत्रका घरको क्षतिपूर्तिका लागि करिब छ करोड खर्च हुनेछ । उनले भने, ‘सबै जनाले पहिलो चरणको मुआब्जा लिएमा ६० प्रतिशत वितरण सकिन्छ, अबको डेढ महिनाभित्र दमौली बजार क्षेत्रका घर भत्किइसक्ने अपेक्षा गरिएको छ ।’

जिल्लाको बन्दीपुर गाउँपालिका स्थित डुम्रेबजार क्षेत्रबाट सडक विस्तार तीव्रगतिमा अघि बढेकाले त्यसपछि दमौली बजार क्षेत्रमा काम गरिने उनले बताए । घरधनी स्वयंले घर भत्काउने भएकाले आयोजनाले उनीहरूलाई घर भत्काउन ताकेता गर्ने, समय-समयमा बैठक बस्ने र नगरपालिकाले पनि भत्काउनका लागि प्रोत्साहन गर्ने लगायतका काम भइरहेको उनले बताए ।

सेयर गर्नुहोस्

प्रतिक्रिया दिनुहोस्

सम्बन्धित खवर