डेंगु संक्रमणबाट तनहुँका एक पुरुषको मृत्यु, तनहुँमा ५२० जनामा डेंगु संक्रमण
तनहुँ । वर्षायामसंगै तनहुँमा केहीदिन यता डेंगु संक्रमितको संख्या ह्वात्तै वृद्धि भएको छ । इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखा (इडीसीडी)का अनुसार तनहुँका एक पुरुषको डेंगु संक्रमणबाट मृत्यु भएको छ ।
डेंगु संक्रमित तनहुँको व्यास नगरपालिका–७ का ५० वर्षीय पुरुषको मृत्यु भएको ईडीसीडीका निर्देशक डा. यदुचन्द्र घिमिरेले जानकारी गराएका छन् । मृतक व्यक्तिमा दीर्घरोगको समस्या समेत रहेको बताइएको छ ।
उनका अनुसार यो अगस्ट महिनाको पाँच दिनमा देशभर ११७ डेंगी संक्रमित थपिएका छन् । जनवरीयता डेंगी संक्रमित हुनेको संख्या दुई हजार ३६५ पुगेकोे छ । यो वर्ष डेंगी संक्रमण ७३ जिल्लामा फैलिएको छ ।
यस्तै, तनहुँमा सोमबारसम्म ५२० जनामा डेंगु संक्रमण पुष्टी भएको स्वास्थ्य कार्यालय तनहुँका शंकर बाबु अधिकारीले बताए । उनका अनुसार तनहुँको सबै भन्दा बढी आँवुखैरेनी गाउँपालिकमा डेंगु संक्रमित रहेका छन् । व्यास नगरपालिकामा पनि दैनिक संक्रमितको संख्या बढ्दै गएको उनले बताए ।
‘केही दिन यता तनहुँमा डेंगु संक्रमितको संख्या बढ्दै गएको हुँदा सबैलाई सावधानि अपनाउन आग्रह गर्दै आएका छौ’, उनले भने, ‘अहिले आँवुखैरेनीमा डेंगु संक्रमितको संख्या धेरै देखिएको छ । गोरखाबाट समेत आँवुखैरेनी अस्पतालमा परीक्षण तथा उपचारका लागि आउने गरेका कारण डेंगु संक्रमितको संख्या बढी देखिएको हो ।’
तनहुँमा गत वर्ष डेंगु संक्रमणबाट ५ जनाको मृत्यु भएको थियो भने करिब ८ हजार जनामा डेंगु संक्रमण पुष्टि भएको स्वास्थ्य कार्यालय तनहुँले जनाएको छ ।
यस्तै, इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाका अनुसार यसवर्ष ७३ जिल्लामा डेंगु फैलिसकेको छ । मुस्ताङ, डोल्पा, जुम्ला र हुम्लाबाहेकका जिल्लामा डेंगुका बिरामी देखापरेका छैनन् ।
एक दशकको तथ्यांकलाई हेर्दा डेंगु सबैभन्दा बढी असार, साउन, भदौ र असोजसम्म रहने देखिन्छ । अब डेंगुका बिरामी बढ्नसक्ने महाशाखाको अनुमान छ ।
एडिस एजेप्टाई र एडिस एलल्वौपेक्टस नामक लामखुट्टेको टोकाइबाट लाग्ने डेंगु संक्रमण नेपालमा पहिलो पटक २००४ मा चितवनमा आएका एक विदेशी नागरिकमा भेटिएको थियो । त्यसपछि २००६ मा तराई र भित्री मधेशका केही जिल्लामा डेंगुका बिरामी भेटिएका थिए । २०१६ मा चितवन, झापा र रूपन्देहीमा महामारीकै रूपमा डेंगु देखियो ।
२०२० मा धरानबाट फैलिएको डेंगुबाट १८ हजार मानिस संक्रमित भए, ४३ जिल्लामा फैलिएको डेंगुले १२ जनाको मृत्यु भयो । त्यसयता क्रमशः डेंगु संक्रमितको संख्या मात्रै बढेन संक्रमण अन्य जिल्लामा समेत फैलियो ।
सन् २०२२ मा आइपुग्दा डेंगु संक्रमित ७७ वटै जिल्लामा फैलिँदा ५४ हजारभन्दा बढी संक्रमित भए । उनीहरूमध्ये ८८ जनाको मृत्यु भएको थियो ।
२०२३ मा भने कोशी प्रदेशमा डेंगु फैलिएको थियो । २० जना मृत्यु हुँदा ५२ हजारभन्दा बढी संक्रमित भएका थिए ।
डेंगु लामखुट्टेको वृद्धि, विकास सबभन्दा बढी फालिएका टायरमा तथा फलाम र प्लास्टिकका ड्रमहरू हुन् । डेंगुको संक्रमण रोक्नका लागि लामखुट्टेले फुल पार्न सक्ने सम्भावित घरभित्र र वरपरका पानी जमेको ठाउँहरू र पानी राख्ने भाडाहरू खोजी खोजी सफा गर्ने र लामखुट्टेको फुल नष्ट गर्नुपर्दछ ।
ट्यांकी, ड्रम, बाटा, बाल्टिन जस्ता पानी राख्ने भाँडाहरू पनि लामखुट्टे नछिर्ने गरी राम्ररी छोपेर राख्नुपर्छ । पानी जम्नसक्ने ठाउँमा नियमित सफा गर्नुपर्छ । साथै समुदायस्तरमै लामखुट्टेको लार्भा खोज र नष्ट गर अभियानलाई तीव्र पार्नुपर्छ ।
