शुक्लागण्डकीको तालवेसी माविमा विद्यार्थीहरुको नायक चुन्न निर्वाचन
तनहुँको शुक्लागण्डकी-९, मा अवस्थित तालवेसी माविमा शुक्रबार निर्वाचनको माहोल देखियो । मतदाता शिक्षासहित निर्वाचन प्रक्रियाबारे जानकारी गराउने उद्देश्यले विद्यार्थीबाट नायक र सहनायक चुन्नका लागि विद्यालयमा निर्वाचन गराइएको हो । नायक र सहनायक चुन्नका लागि मतदाता विद्यार्थीहरु निकै उत्साहित देखिन्थे । झट्ट हेर्दा संसदीय निर्वाचन कै भान हुन्थ्यो ।
छात्रा र छात्रका लागि छुट्टाछुट्टै लाइन, मतदाताको नामावली रुजु गर्ने निर्वाचन अधिकारीहरु, मतदान अधिकृत, निर्वाचन अधिकृत, सुरक्षाका लागि खटिएका म्यादी प्रहरी, स्वयमसेवक, मतपेटिका, गोप्य मतदान गर्ने स्थान, मतदानका लागि प्रवेश गर्ने र निस्कने स्थानमा बाँसडोरीले बनाइएको बारको संरचना र तयारी राष्ट्रिय निर्वाचनको जस्तै थियो । उम्मेदवार विद्यार्थी, निर्वाचन अधिकृत पनि विद्यार्थी, मतदाता पनि विद्यार्थी, अनि निर्वाचनको पर्यवेक्षकको रुपमा भने शिक्षक तथा विद्यालय व्यवस्थापन समितिका पदाधिकारी थिए ।
निर्वाचनमा नायक र सहनायक पदमा २/२ गरी ४ जनाले उम्मेदवारी दिएका थिए । नायक पदका लागि कक्षा १० का छात्रहरु अंकित थापा र प्रशान गुरुङको उम्मेदवारी परेको हो भने सह-नायकमा कक्षा ९ की छात्रा युविका राउत र छात्र पुजन महतले उम्मेदवारी दिएका थिए । अंकितको चुनाव चिहृन ज्यामितिबक्स र प्रशानको चुनाव चिन्ह कलम रहेको थियो । युविकाको झोला र पुजनको टाइ चुनाव चिन्ह थियो ।
चुनावी प्रक्रियाबाट १८० मतान्तरले नायकमा अंकित थापा निर्वाचित भए । उनले २५६ मत प्राप्त गर्दा प्रशानले ७६ मत पाएका थिए । नायकमा ३३८ जनाले मतदान गरेकोमा ६ मत बदर भएको थियो । त्यस्तै, सह नायकमा युविका २२ भोटको अन्तरले विजयी भइन् । उनले १७१ मत प्राप्त गर्दा पुजनले १४९ मत पाएका थिए । सह नायक पदका लागि ३३७ मतदाताले मताधिकार प्रयोग गर्दा १७ मत बदर भएको थियो । कक्षा ३ देखि १० सम्म गरी कुलमतदाता संख्या ३४५ रहेको थियो।
कक्षा १० का छात्र प्रथम पाठकले निर्वाचन प्रक्रियामा प्रत्यक्ष रुपमा सहभागी हुन पाउँदा धेरै कुरा बुझन पाएको बताए । उनले किताबमा भएको पाठ्यक्रमलाई अभ्यासमै उतार्न पाउँदा मतदान अधिकृतको भुमिका, मत बदर र सदर भएको बारे बुझन पाएको र यो अभ्यासले व्यवहारिक ज्ञान प्राप्त भएको बताएका थिए । छात्रा अलिसा भुजेलले पनि किताबमा पढेको विषय प्रत्यक्ष रुपमा व्यवहारमै गर्न पाउँदा सिकाई दिगो र प्रभावकारी भएको बताइन् ।
विद्यार्थीलाई निर्वाचन र मतदानको प्रत्यक्ष अनुभव गराउने उद्देश्यले राष्ट्रिय निर्वाचनको जस्तै गरि एकसाताको निर्वाचन कार्यतालिका सार्वजनिक गरेर सबै प्रक्रिया पुरा गरी निर्वाचन गराइएको विद्यालयका प्रधानाध्यापक ध्रुव वाग्लेले बताए । उनका अनुसार एक हप्ता अगाडि नै समर्थक र प्रस्तावकसहित उम्मेदवारी दर्ता, दाबी विरोध, उम्मेदवारी फिर्ता, प्रचारप्रसार, निर्वाचन आचारसंहिताको पालना गराउँदै निर्वाचन गराइएको हो ।
सामाजिक शिक्षा शिक्षक दामोदर रेग्मीले निर्वाचन प्रणालीबाट विद्यार्थीले नायक सहनायक चयन गर्दा प्रजातान्त्रिक हुने र यस प्रक्रियाले विद्यार्थीमा निर्वाचन प्रणालीको शिक्षा पनि दिने बताए । उनले निर्वाचित नायक र सहनायकले विद्यालयमा हुने अतिरिक्त क्रियाकलाप, पठनपाठन र विद्यालयमा वालमैत्री वातावरण बनाउँदै बालबालिकाको हकअधिकार सुनिश्चित गराउन भुमिका खेल्ने बताए।
त्यस्तै, विद्यालय व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष विनोद राउतले विद्यार्थीहरुलाई किताबी ज्ञानमात्र नभएर बाहिरी व्यवहारिक ज्ञानमा जोड दिइएको बताए । उनले पढेर भन्दापनि गरेर देखाउँदा सिकाई प्रभावकारी हुने भएकाले विद्यार्थीहरुलाई अभ्यास गराइएको बताएका थिए ।
