बाढीले घिरिङमा खानेपानी र सिंचाइका १९ आयोजना प्रभावित

तनहुँ : गत असोज दोस्रो साताको अविरल वर्षापछि आएको बाढीपहिरोले तनहुँको घिरिङ गाउँपालिकामा खानेपानी र सिँचाइ सेवा प्रभावित बनाएको छ। बाढीपहिरोका कारण खानेपानीका मुहान, पाइपलाइन, विद्युतीय उपकरण र ट्याङ्कीदेखि खेतमा पानी पुर्याउने बाँध, कुलो तथा नहरसम्म क्षति पुगेको छ। यसबाट स्थानीय बासिन्दालाई स्वच्छ खानेपानीको व्यवस्था गर्न र खेतीयोग्य जमिनमा सिँचाइ पुर्याउन समस्या भएको छ ।

जिल्ला विपद् व्यवस्थापन समितिका अनुसार घिरिङमा खानेपानीतर्फ १० र सिँचाइतर्फ नौ गरी १९ वटा आयोजनामा आंशिक क्षति पुगेको छ। क्षतिग्रस्त संरचनाको मर्मत तथा पुनर्निर्माणका लागि सम्बन्धित प्रदेश मन्त्रालय, प्राविधिक कार्यालय र गाउँपालिकामा सिफारिस गरिएको जिल्ला विपद् व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष एवं प्रमुख जिल्ला अधिकारी शिवलाल तिवारीले जानकारी दिए ।

गत असोज ९ देखि ११ गतेसम्म परेको अविरल वर्षापछि आएको बाढीपहिरोले खानेपानी आयोजनाका विभिन्न संरचनामा फरक–फरक प्रकृतिको क्षति पुर्याएको छ । कतै पानीको स्रोत नै पहिरोले पुरिएको छ भने कतै पाइपलाइन बगेका छन् । विद्युतीय उपकरण बिग्रिँदा पानी तान्ने र वितरण गर्ने प्रणालीसमेत प्रभावित भएको छ ।

घिरिङ–१ पुट्टारस्थित ढाव खानेपानी आयोजनाको कपरवायर एक सय मिटर र १२ वटा स्ट्यान्ड बाढीले बगाएको छ । घिरिङ–४ को देउतीखोला खानेपानी आयोजनामा सामुदायिक विद्युतीकरणअन्तर्गतको ट्रान्सफर्मर जलेको छ। सोही वडाको गड्यौलीटारस्थित झर्राखोला आयोजनाको मोटर र मिटरमा क्षति पुगेको छ ।

घिरिङ–३ वाकथोकस्थित चाँपादी खानेपानी आयोजनाको मुहान पहिरोले पुरिएको छ । नयाँटारस्थित सुनौली खानेपानी आयोजनामा जमिन भासिने समस्या देखिएको छ भने घिरिङ–४ जिताकोटस्थित घिमिरे पँधेरी आयोजनाको ट्याङ्कीमा क्षति पुगेको छ । घिरिङ–२ को भदौरे खानेपानी आयोजनाको एमसिबी बिग्रिएको छ ।

त्यसैगरी, घिरिङ–५ स्थित भकर्दी खानेपानी आयोजनाको पाइप बाढीले बगाएको छ । सोही वडाको अलैँचे आयोजनाका पिल्लरका टेका बगेका छन् भने गाउँपानी खानेपानी आयोजनाको मुहानमा क्षति पुगेको छ । यी संरचना मर्मत नगरेसम्म नियमित खानेपानी आपूर्तिमा कठिनाइ हुने देखिएको छ ।

सिँचाइ संरचनामा पनि क्षति

खानेपानीसँगै कृषि उत्पादनका लागि महत्त्वपूर्ण सिँचाइ संरचनासमेत बाढीपहिरोको चपेटामा परेका छन् । खेतबारीमा पानी पुर्याउन प्रयोग हुँदै आएका बाँध, कुलो, पाइप र नहरमा क्षति पुगेपछि सिँचाइ प्रणाली पुनः सञ्चालन गर्नुपर्ने अवस्था आएको छ ।

घिरिङ–३ स्थित रोहिणी सिँचाइ आयोजनाको बाँध बाढीले बगाएको छ भने सोही वडाको बाँधघट्ट सिँचाइ बाँधमा पनि क्षति पुगेको छ। घिरिङ–१ को गड्यौलीटार कुलोमा बाढी पसेर मुहान बगाएको छ । अत्रौली–पुट्टार सिँचाइ आयोजना पनि प्रभावित भएको छ ।

घिरिङ–४ स्थित वान्टाङ खोला बाँध तथा कुलोमा क्षति पुगेको छ । घिरिङ–५ को वीरखोला सिँचाइ आयोजनाको पाइप बिग्रिएको छ । घिरिङ–३ स्थित गोफाखोला सिँचाइ बाँधमा क्षति पुगेको छ भने सोही वडाको नयाँटार सिँचाइ नहर पहिरोले जगैदेखि बगाएको छ । पार्दीकुलो सिँचाइ आयोजनाको पाइपमा समेत क्षति पुगेको छ ।

क्षतिग्रस्त सिँचाइ संरचनाको पुनर्निर्माण तथा मर्मतका लागि गण्डकी प्रदेशको सम्बन्धित मन्त्रालय, जलस्रोत तथा सिँचाइ डिभिजन कार्यालय दमौली र घिरिङ गाउँपालिकामा सिफारिस गरिएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी तिवारीले बताए ।

पुनर्निर्माणमा समन्वयको आवश्यकता

बाढीपहिरोले खानेपानी र सिँचाइका संरचनामा क्षति पुर्याएपछि प्रभावित बस्तीमा सेवा नियमित गर्न र खेतीयोग्य जमिनमा पानी पुर्याउने व्यवस्था मिलाउन चुनौती थपिएको छ । खानेपानीका मुहान र वितरण प्रणाली मर्मत गर्नुपर्ने अवस्था छ भने सिँचाइका बाँध तथा नहर पुनर्निर्माण नगरेसम्म खेतमा पानी पुर्याउन कठिन हुने देखिएको छ ।

घिरिङ गाउँपालिकाका अध्यक्ष होमबहादुर थापाले खानेपानीका संरचनामा भएको क्षतिले स्थानीयलाई स्वच्छ पानी उपलब्ध गराउन समस्या भएको र सिँचाइका संरचना बिग्रिँदा खेतबारीमा पानी पुर्याउन कठिनाइ भएको बताए ।

प्रमुख जिल्ला अधिकारी तिवारीका अनुसार क्षतिग्रस्त आयोजनालाई पुनः सञ्चालनमा ल्याउन आवश्यक प्रक्रिया अघि बढाइएको छ । तर, सिफारिससँगै प्राविधिक मूल्याङ्कन, आवश्यक बजेटको व्यवस्था र निर्माण कार्यमा शीघ्रता आवश्यक देखिएको छ ।

खानेपानी र सिँचाइ स्थानीय जनजीवन तथा कृषि उत्पादनसँग प्रत्यक्ष जोडिएका आधारभूत संरचना हुन् । त्यसैले क्षतिको विवरण संकलन र सिफारिसमा मात्र सीमित नभई प्राथमिकताका आधारमा मर्मत तथा पुनर्निर्माण अघि बढाउन आवश्यक छ। खानेपानीको सहज आपूर्ति र खेतबारीमा सिँचाइ सुविधा पुनःस्थापित गर्न सम्बन्धित निकायबीच प्रभावकारी समन्वय र समयमै स्रोत व्यवस्थापन महत्त्वपूर्ण हुनेछ ।

सेयर गर्नुहोस्

प्रतिक्रिया दिनुहोस्

सम्बन्धित खवर