भानुको योजना : गुन्द्रुकलाई ब्राण्डिङ गरी राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पुर्याउने
तनहुँ : तनहुँको भानु नगरपालिकाले स्थानीय स्तरमा उत्पादन हुने सागलाई गुन्द्रुकमा रूपान्तरण गरी राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय बजारसम्म पुर्याउने योजना अगाडि ल्याएको छ ।
नगरपालिकाले ‘भानु गुन्द्रुक’ नामक ब्राण्ड निर्माण गरी बजार विस्तार गर्ने दीर्घकालीन योजना अघि सारेको हो। कृषिमा रूपान्तरण, आर्थिक विकास र सेवा प्रवाहमा सूचना प्रविधिको प्रयोग परियोजना अन्तर्गत अघि बढाइएको यस कार्यक्रमको नेतृत्व नगर प्रमुख आनन्द राज त्रिपाठीले गर्ने भएका छन् ।
इलामको रोङ गाउँपालिकामा सम्पन्न अध्ययन भ्रमणबाट प्रेरणा लिएर भानुले स्थानीय उत्पादनलाई नयाँ ढंगले बजारीकरण गर्ने नीति बनाएको नगरप्रमुख त्रिपाठीले बताए । नगरपालिकाका अनुसार, गुन्द्रुक उत्पादन, प्रशोधन र बजारीकरणका लागि नविनतम प्रविधि तथा व्यवस्थापन प्रणालीको प्रयोग गर्ने भएको छ । जस अन्तर्गत स्थानीय कृषक समूहको क्षमता अभिवृद्धि गर्ने, उत्पादनमा गुणस्तरको एकरूपता सुनिश्चित गर्ने, प्याकेजिङ र लेबलिङमा सुधार गर्ने, ‘भानु गुन्द्रुक’ नामक राष्ट्रियस्तरको ब्राण्ड निर्माण गर्ने कार्यक्रम अगाडि ल्याउने भएको छ ।
यस्तै, उत्पादन ट्र्याकिङ, अनलाइन बिक्री प्रवद्र्धन, डिजिटल मार्केटिङ, क्यूआर कोडमार्फत स्रोत पहिचानजस्ता उपाय पनि समावेश गरिने नगरपालिकाले जनाएको छ ।
कार्यक्रमको उद्देश्य केवल उत्पादनसम्म सीमित नरही, किसानको आम्दानी वृद्धि गर्दै भानुलाई गुन्द्रुक उत्पादनको केन्द्र बनाउने रहेको नगरप्रमुख त्रिपाठीले जनाए । यो पहलले कृषकलाई आर्थिक रूपमा सशक्त बनाउने र स्थानीय उत्पादनलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा स्थापित गर्ने उनले विश्वास व्यक्त गरेका छन् ।
हाटबजार संचालनलाई व्यवस्थित बनाइने
यस्तै, गत आर्थिक वर्षबाट सञ्चालनमा ल्याइएका दुई नयाँ हाटबजारलाई दीर्घकालीन र सफल बनाउइने भएको छ । यसका लागि नगरप्रमुख आनन्दराज त्रिपाठीको नेतृत्वको एक टोलीले पूर्वी नेपालको पाँचथर जिल्ला, तुम्वेवा गाउँपालिका पुगेर त्यहाँको सफल हाटबजार व्यवस्थापनबारे अध्ययन अवलोकन गरेको छ ।
तुम्बेवाको हाटबजारमा देखिएको दृश्य केवल किनमेलको सीमित परिधिभित्र मात्र नभई टाढाटाढाबाट आएका साना किसानहरूले आफ्नै घरमा उत्पादन गरेका ताजा तरकारी, फलफूल र स्थानीय वस्तुहरू बिक्रीका लागि ल्याएका थिए ।
हाटबजारलाई व्यापारी र उपभोक्ताबीचको लेनदेन मात्र नभई गाउँलेहरूका लागि भेटघाट, सुख–दुःख साटासाट गर्ने र आपसी सम्बन्ध मजबुत बनाउने चौतारीको रूपमा विकास गर्न सकिने सम्भावना रहेको नगरप्रमुख त्रिपाठीले बताए । उनले भने, ‘गाउँको जीवनशैली, संस्कृति र आपसी आत्मीयता हाटबजारमै प्रतिबिम्बित हुने रहेछ, जसले वातावरणलाई अझ रमाइलो र जीवंत बनाएको देखियो ।’
नगरप्रमुख त्रिपाठीका अनुसार, ‘हामीले स्थानीय उत्पादनलाई प्राथमिकता दिने, किसान र उपभोक्ताबीचको सम्बन्धलाई बलियो बनाउने र समुदायलाई हाटबजारको केन्द्रमा राख्ने मोडेललाई अंगाल्नेछौँ ।’ तुम्बेवाको अनुभवले भानु नगरपालिकालाई नयाँ ज्ञान र प्रेरणा दुबै दिएको छ ।
नगरपालिकाले अध्ययनबाट सिकेका अभ्यासहरूलाई आफ्ना हाटबजारमा लागू गर्दै तीलाई सफल र दीर्घकालीन विकासको उदाहरण बनाउन तयारी थालेको जनाएको छ ।
