वैवाहिक बलात्कार र यौनसम्बन्ध
नवराज न्यौपाने 'मौन'
हालसालै नेपालका एकजना बहालवाला जिल्ला न्यायाधीश श्रीमतीको उजुरीका कारण वैवाहिक बलात्कारका अभियुक्त बने । उजुरी पर्नासाथ निलम्बित भए र फैसलापश्चात् दोषी करार पनि भए । उनको शीमतीसँग राम्रो सम्बन्ध थिएन र सम्बन्धबिच्छेदको मुद्धा अदालतमा विचाराधीन थियो ।
वैवाहिक बलात्कार वैवाहिक जीवन पछि महिलामाथि हुने घरेलु तथा यौन हिंसा हो । संसारभरि नै यो अमान्य रहेकोछ; महिलामाथि हुने अत्याचारसँग सम्बन्धित वैवाहिक बलात्कार बिसौँ शताब्दीको मध्यतिर प्रकाशमा आएको हो । अझै पनि कतिपय देशहरूमा भने यसबारे नियमहरू बनिसकेका छैनन् ।
महिलालाई यौन चाहना नहुने, हरबखत महिलाले पुरुषको यौन चाहनालाई पूरा गर्नुपर्ने र यौन मामिलामा श्रीमतीले श्रीमानको आज्ञा मान्नैपर्ने विश्वभर प्रचलन रहेको छ । यस धारणालाई पश्चिमा मुलुकहरूमा सन् १९६० र ७० को दशकमा नारीको शारीरिक अधिकार नारीमा नै हुने चेनता अभिवृद्धि गरिए । पूर्वीय युरोप र स्क्यानडिनिभियन देशहरूमा सन् १९७० भन्दा पहिले नै वैवाहिक बलात्कार बारे कानुन बनिसकेको थियो । अर्धविकसित मुलुकहरूको यसतर्फ सन् १९९० र सन् २००० तिर ध्यान गएको पाईन्छ ।
नेपाली समाजले विवाहपछि श्रीमान सँगको यौनसम्पर्कलाई मात्र मान्यता दिन्छ । तर, नेपालको कानुनले भने लोग्ने–स्वास्नीबीच पनि सहमति नभई यौन सम्बन्ध स्थापित गर्न नहुने व्यवस्था गरेको छ । सहमति विपरीत भएको यस्तो सम्बन्धलाई दण्डनीय मानेको छ ।
मुलुकी ऐनअनुसार कुनै पनि महिलाको सहमतिबिना गरिने जबर्जस्ती यौन सम्बन्ध बलात्कार हुन्छ । जसमा श्रीमतीको इच्छाविपरीत हुने जबर्जस्ती यौन सम्बन्धलाई वैवाहिक बलात्कार मानिएको छ । यसमा दोषीलाई ३ महिनदेखि ६ महिनासम्म कैद सजाय हुने प्रावधान रहेको छ ।
हाम्रो देशमा वर्तमान समयमा पढाइ,जागिर र रोजगारको शिलशिलामा विवाहित युवायुवतीहरु देशका विभिन्न भागमा एक्लै पुगेका हुन्छन् । त्यसको तथ्याङ्क राखिएको हुँदैन । त्यस्तै भारतले २० वर्ष अघि नै ६० लाख नेपालीले भारतमा रोजगारी पाएको तथ्याङ्क सार्वजनिक गरेको थियो । अर्थ मन्त्रालयले हालसालै सार्वजनिक गरेको तथ्याङ्क अनुसार ५९ लाख नेपालीहरु वैदेशिक रोजगारको निम्ति भारत बाहेकका अन्य देशमा गएका छन् ।
यसरी विदेश जानेहरुमा युवावर्ग नै रहेका हुन्छन् । यसरी विदेश जानेहरु र घरमा एक्लै बस्नेहरुले यौनलाई आवश्यकता ठानेर अन्य व्यक्तिसँग यौनसम्बन्ध गाँसेका पनि देखिन्छन् । यही अवैध सम्बन्ध र आर्थिक हिनामिनाका कारण आफ्नो घर फर्केपछि श्रीमान श्रीमतीका बीच मनमुटाव उत्पन्न हुन पुग्छ ।
पति-पत्नीबीच राम्रो सम्बन्ध कायम हुन सकेन भने इच्छा अनुसार यौन सम्वन्ध राख्ने काम पनि बन्द हुन पुग्छ र रीसइवी साँध्न पत्नीले पतिविरुद्ध् वैवाहिक बलात्कारको मुद्धा दर्ता गर्न सक्छन् । जब आफ्नो जावनसाथीको इच्छा विपरित यौनसम्पर्क राख्नु हुँदैन भन्ने नियम पुरुषलाई लागू हुन्छ भने आफ्नो श्रीमान बाहेक अन्य व्यक्तिसँग यौनसम्पर्क गर्नु हुँदैन भन्ने नियम महिलालाई पनि लागू हुनु जरुरी छ ।
यौनसम्पर्क श्रीमान् र श्रीमती दुवैको प्राकृतिक आवश्यकता हो । महिलाले आफ्नो यौनअधिकार प्रति सचेत हुने र पुरुषले पनि बिहे गर्नेबित्तिकै श्रीमती माथि यौनअधिकार जमाउन पाइन्छ भन्ने नसोचे दाम्पत्यजीवन सुखी र दीगो हुन्छ ।
