बन्दीपुर अस्पताल : सेवा लिन कार्यालय समय कुर्नुपर्ने बाध्यता हटाउँदै
नियमित समय कुर्नुपर्दैन, आधाभन्दा बढी सेवाग्राही अतिरिक्त समयमा

बन्दीपुर : स्वास्थ्य सेवा लिन कार्यालय समय कुर्नुपर्ने बाध्यता हटाउँदै बन्दीपुर अस्पतालले सञ्चालन गरेको विस्तारित ओपीडी सेवाप्रति सेवाग्राहीको आकर्षण बढ्दै गएको छ । अस्पतालको पछिल्लो तथ्याङ्कले नियमित समयभन्दा बाहिर स्वास्थ्य सेवा लिने नागरिकको संख्या उल्लेख्य रहेको देखाएको छ ।
बन्दीपुर गाउँपालिकाअन्तर्गतको बन्दीपुर अस्पतालमा २०८२ वैशाख १ गतेदेखि सञ्चालन हुँदै आएको विस्तारित निःशुल्क ओपीडी सेवाअन्तर्गत गत साउन महिनामा ५० दशमलव २० प्रतिशत रहेको छ भने गएको भदौ महिनामा ५४ दशमलव ६० प्रतिशत सेवाग्राहीले बिहान, बेलुकी तथा सार्वजनिक बिदाका दिन सेवा लिएका छन् ।
एक महिनाको अवधिमा अतिरिक्त समयमा सेवा लिने सेवाग्राहीको हिस्सा ४.४ प्रतिशत बिन्दुले बढेको अस्पतालले सार्वजनिक गरेको तथ्याङ्कले देखाएको छ । अस्पतालले नियमित सेवासँगै बिहानदेखि बेलुकासम्म सेवा उपलब्ध गराउँदा कामकाजी नागरिक, विद्यार्थी, मजदुर, व्यवसायी तथा गृहिणीका लागि स्वास्थ्य सेवा लिन सहज भएको देखिन्छ ।
अस्पतालले हरेक दिन बिहान ७ बजेदेखि बेलुकी ७ बजेसम्म निःशुल्क ओपीडी सेवा सञ्चालन गर्दै आएको अस्पतालका मेडिकल सुपरिटेण्डेन्ट डा. अनिल गिरीले जानकारी गराए । उनका अनुसार सार्वजनिक बिदा तथा शनिबार र आइतबारका दिनसमेत सेवा निरन्तर रहने व्यवस्था गरिएको छ ।
नियमित कार्यालय समयमा अस्पताल पुग्न नसक्ने नागरिकलाई लक्षित गरी सुरु गरिएको विस्तारित सेवाले पछिल्लो समय अस्पतालको सेवा उपयोग गर्ने महत्वपूर्ण माध्यमको रूप लिँदै गएको तथ्याङ्कले पुष्टि गरेको छ ।
अस्पतालले कर्मचारी वर्ग, विद्यार्थी, ज्याला–मजदुरी गर्ने वर्ग, व्यापार–व्यवसायमा संलग्न नागरिक तथा गृहिणीलाई लक्षित गरेर सेवा समय विस्तार गरेको हो । यी वर्गका नागरिकलाई नियमित कार्यालय समयमा स्वास्थ्य संस्था पुग्न समय व्यवस्थापन गर्न कठिन हुने भएकाले बिहान र बेलुकाको समय तथा सार्वजनिक बिदाको दिन स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराउने व्यवस्था गरिएको हो ।
अस्पतालको अभिलेखअनुसार गत साउनमा कुल सेवाग्राहीमध्ये ५०.२० प्रतिशतले अतिरिक्त समयमा सेवा लिएका थिए । भदौमा यो हिस्सा बढेर ५४.६० प्रतिशत पुगेको छ । अर्थात् अस्पतालमा उपचार तथा स्वास्थ्य परामर्शका लागि आउने सेवाग्राहीमध्ये आधाभन्दा बढीले नियमित समयबाहेकको समयमा सेवा उपयोग गरेका छन् ।
यो तथ्याङ्कले स्वास्थ्य संस्थाको सेवा समय नागरिकको दैनिक कार्यतालिकासँग जोडिन थालेको देखाउँछ । काम, अध्ययन, व्यवसाय वा घरायसी जिम्मेवारीका कारण दिनको नियमित समयमा अस्पताल पुग्न नसक्ने नागरिकका लागि बिहान र बेलुकाको समय विकल्प बनेको छ । त्यस्तै, सार्वजनिक बिदाका दिनसमेत ओपीडी सञ्चालन हुँदा बिदाको दिनलाई स्वास्थ्य उपचारका लागि उपयोग गर्न सकिने अवस्था बनेको छ ।
विशेषगरी दैनिक ज्याला–मजदुरी गर्ने नागरिकका लागि काम छाडेर स्वास्थ्य संस्थामा जानु आर्थिक रूपमा समेत कठिन हुन सक्छ । व्यवसायी तथा कर्मचारीलाई पनि कार्यालय वा व्यवसायको समय छाडेर उपचार लिन सहज हुँदैन । विद्यार्थीका लागि अध्ययनको समय व्यवस्थापन गर्नुपर्ने हुन्छ भने गृहिणीका लागि घरायसी कामका कारण नियमित समयमा अस्पताल पुग्न कठिन हुन सक्छ । यस्ता वर्गलाई लक्षित गरेर अस्पतालले सेवा समय विस्तार गरेको डा. गिरी बताउँछन् ।
निःशुल्क ओपीडी सेवा बिहान ७ बजेदेखि बेलुकी ७ बजेसम्म सञ्चालन हुनुको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष भनेको सार्वजनिक बिदा र सप्ताहन्तमा समेत सेवा उपलब्ध हुनु हो । स्वास्थ्य समस्या देखिएपछि नियमित कार्यालय खुल्ने दिन वा समय कुर्नुपर्ने अवस्था नहुँदा सेवाग्राहीले आफ्नो अनुकूल समयमा अस्पताल पुग्न सक्ने अवस्था बनेको छ ।
साउन र भदौ महिनाको तथ्याङ्कले विस्तारित सेवा समयको उपयोग क्रमशः बढ्दै गएको देखाए पनि दुई महिनाको तथ्याङ्कबाट दीर्घकालीन प्रवृत्तिबारे निष्कर्ष निकाल्न भने पर्याप्त आधार नहुन सक्छ । तर लगातार दुई महिनामा आधाभन्दा बढी सेवाग्राहीले अतिरिक्त समयमा सेवा लिनुले अस्पतालले तय गरेको विस्तारित सेवाको आवश्यकता र उपयोगिताबारे महत्वपूर्ण संकेत भने दिएको छ ।
स्वास्थ्य संस्थाको सेवा नागरिकको आवश्यकता र जीवनशैलीअनुकूल बनाउनुपर्ने बहस भइरहेका बेला बन्दीपुर अस्पतालको यो अभ्यास स्थानीय तहबाट सञ्चालन हुने स्वास्थ्य सेवामा समय व्यवस्थापनको एउटा उदाहरणका रूपमा देखिएको छ। स्वास्थ्य संस्था खुल्ने समय र सेवाग्राहीको दैनिक व्यस्तताको समय नमिल्दा उपचारबाट वञ्चित हुनुपर्ने अवस्था अन्त्य गर्न सेवा समय विस्तार प्रभावकारी माध्यम बन्न सक्ने तथ्याङ्कले संकेत गरेको छ ।
अस्पतालले नियमित ओपीडीसँगै अतिरिक्त समयको सेवा सञ्चालनलाई निरन्तरता दिँदै आएको छ । बिहान ७ बजेदेखि बेलुकी ७ बजेसम्म हरेक दिन सेवा उपलब्ध हुने भएकाले सेवाग्राहीले आफ्नो सुविधाअनुसार अस्पतालमा पुगेर निःशुल्क ओपीडी सेवा लिन सक्नेछन् ।
बन्दीपुर अस्पतालको भदौ महिनाको तथ्याङ्कले एउटा स्पष्ट तस्वीर देखाएको छ– स्वास्थ्य सेवा लिन नागरिक अस्पतालको समयअनुसार मात्र होइन, आफ्नो समयअनुसार पनि अस्पताल पुग्न चाहन्छन् । अतिरिक्त समयमा सेवा लिने सेवाग्राहीको हिस्सा आधाभन्दा माथि पुग्नुले अस्पतालको सेवा समय विस्तारको आवश्यकता र नागरिकको उपयोगबीचको सम्बन्धलाई तथ्याङ्कमार्फत उजागर गरेको छ ।
अस्पतालको विशेषज्ञ चिकित्सकीय सेवा
अस्पतालले यही असोज महिनाको १७ गते शनिबार विशेषज्ञ स्वास्थ्य सेवा प्रदान गर्ने भएको छ । अस्पतालले हाडजोर्नी तथा नशा रोग विेशषज्ञ सेवा, इन्टरनल मेडिसिन विशेषज्ञ -सुगर, प्रेसर, दम, मुटु रोगी, मृगौला तथा विविध दीर्घरोगीहरु एवं अन्य सेवाग्राहीहरुलाईं) उपचार सेवा प्रदान गर्ने भएको छ । यस्तै, असोज २४ गते शनिबार अस्पतालबाट स्त्री तथा प्रसुती रोग विशेषज्ञ सेवा र बालेरोग विशेषज्ञ सेवा उपलब्ध गराउने भएको छ ।
अस्पताले कात्तिक कहिनाको १४ गते शनिबार अस्पतालबाट रेडियोलोजिष्टद्वारा भिडियो एक्स–रे सेवा, नाक, कान तथा घाँटी रोग विशेषा सेवा, कात्र्तिक २१ गते शनिबार छाला तथा यौन रोग र मानसिक रोग विेशषज्ञ सेवा उपलब्ध गराउने भएको छ ।
यस्तै, अस्पतालले विशेषज्ञ तथा चिकित्सकीय परामर्शलाई गाउँस्तरसम्म पु¥याउने उद्देश्यले असोज महिनामै पालिकाका विभिन्न वडामा रहेका आधारभूत स्वास्थ्य संस्थामार्फत स्वास्थ्य परीक्षण तथा परामर्श सेवा सञ्चालन गर्ने भएको छ । निर्धारित तालिकाअनुसार वडा नं. २ को कुकुर्दी आधारभूत स्वास्थ्य सेवा केन्द्रमा असोज १४ गते बुधबार र वडा नं. ५ को कल्चोक आधारभूत स्वास्थ्य सेवा केन्द्रमा असोज १६ गते शुक्रबार स्वास्थ्य सेवा प्रदान गर्ने भएको छ ।
त्यसैगरी, वडा नं. ६ को साराङघाट सहरी स्वास्थ्य सेवा केन्द्रमा असोज २० गते मंगलबार र सोही वडाको धरमपानी स्वास्थ्य चौकीमा असोज २१ गते बुधबार चिकित्सकीय परीक्षण तथा परामर्श सेवा सञ्चालन गरिनेछ ।
अस्पतालले विशेषज्ञ सेवा तथा चिकित्सकीय परामर्शलाई अस्पतालको पहुँचभन्दा बाहिर रहेका सेवाग्राहीसम्म पु¥याउने उद्देश्यले कार्यक्रम अघि बढाएको जनाएको छ । कार्यक्रम सञ्चालनका क्रममा प्राप्त हुने रचनात्मक तथा सकारात्मक सुझावका आधारमा अस्पतालका सेवाहरूलाई थप सेवाग्राहीमैत्री र प्रभावकारी बनाउँदै लैजाने प्रयास जारी रहने मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट डा. गिरीले बताए ।










