तनहुँमा एमाले र जोशी समूहको तालमेल : पूर्वगृहमन्त्री समेत रहेका जोशीसंग कति छ शक्ति ?
भञ्ज्याङ समाचारदाता/दमौली

नेपाली कांग्रेसका नेता तथा पूर्वगृहमन्त्री गोविन्दराज जोशी समूहले तनहुँमा नेकपा एमालेसँग चुनावी तालमेल गरी स्थानीय तहको निर्वाचनमा भिड्ने तयारी गरेको छ । जोशी र नेकपा एमालेका नेताबीच शनिबार बसेको बैठकमा साझा उम्मेदवार बनाउने विषयमा छलफल भएको नेकपा एमाले तनहुँले जनाएको छ ।
तालमेललाई प्रभावकारी बनाउन चुनावी परिचालन समिति गठन गरिएको छ । एमालेबाट चार र जोशी समूहबाट चार गरी आठ सदस्यीय समिति गठन गरिएको छ । नेपाली कांग्रेसको गढको रुपमा हेरिएको तनहुँको व्यास नगरपालिकामा जोशी समूहले छोरा दिपकराज जोशीलाई नगरप्रमुखको उम्मेदवार बनाउने तयारी गरेको छ ।
तनहुँ कांग्रेसको विवाद मिलाउन वार्ता समिति गठन गरेपनि कांग्रेस एकलौटी ढंगले अघि बढेकाले एमालेसँग चुनावी तालमेल गर्नुपरेको जोशीले बताएको छ । जोशी विकासवादी नेताको रुपमा जिल्लामा चिनिन्छन् । उनको समयमा शिक्षा, स्वास्थ्य, विद्युत, रोजगारी, सडक जस्ता क्षेत्रमा विकास भएको बताइन्छ । नेता जोशीले आगामी संघीय चुनावमा उम्मेदवारी दिने घोषणा समेत गरिसकेका छन् ।
यस्तै, नेकपा एमाले तनहुँले जिल्लामा जोशी समुहसंग चुनावी तालमेल गरी जाने विषयमा छलफल भएको बताएको छ । जिल्ला कमिटी अध्यक्ष श्रीप्रसाद श्रेष्ठका अनुसार जोशी समुहसंग स्थानीय तहमा तालमेल गरी जाने विषयमा छलफल भएको छ । उनले भने, ‘निर्वाचानमा चुनाव चिन्हका विषय टुङ्गिएको छैन । हाम्रो प्रस्ताव एउटै चुनाव चिन्ह सूर्य प्रयोग गरौं भन्ने छ । उहाँहरु फरक फरक चुनाव चिन्हमा निर्वाचन लड्न कुरा गर्दै हुनुहुन्छ, यो विषय टुङ्गिएको छैन ।’
चुनावी तालमेलको क्रममा भएको सहमति अनुसार व्यास नगरपालिकाको प्रमुख, भानु नगरपालिकाको उपप्रमुख, बन्दिपुर र आबुखैरेनी गाउँपालिकाको उपाध्यक्ष तथा क्षेत्र नम्बर १ का सबै पालिकाहरुमा गरी १० वटा वडा अध्यक्ष जोशी समूहलाई एमालेले र्समर्थन गर्ने र बाँकीमा पदहरुमा जोशी समूहले एमालेलाई सहयोग गर्ने समझदारी भएको स्रोतले जनाएको छ ।
एमाले तनहुँले जोशी समूहलाई प्रमुख उपप्रमुख पदमा फरक फरक चुनाव चिन्ह प्रयोग गरेपनि वडा तहमा भने एउटै चुनाव चिन्ह प्रयोग गरौं भन्ने प्रस्ताव गरेको अध्यक्ष श्रेष्ठले बताए । नेपाली कांग्रेसका पूर्व सहमहामन्त्री गोविन्दराज जोशी अहिले पार्टी कारबाहीमा छन् । उनको कारबाही फुकुवा भएको छैन । कुनै बेला कांग्रेसमा निर्णायक प्रभाव राख्ने एकेजिबी समूह थियो ।
अर्जुन नरसिंह केसी, खुमबहादुर खड्का, गोविन्दराज जोशी र बिजय कुमार गच्छदार । संयोग नै भन्नुपर्छ खुमबहादुरको निधन भइसकेको छ, बाँकी तीनमध्ये अर्जुन नरसिंह कांग्रेस नेतृत्वमा रहे पनि निर्णायक प्रभाव छैन । बिजय गच्छदार भ्रष्टाचार मुद्दा खेपिरहेका छन् उनी पनि निर्णायक शक्तिमा छैनन् । गोविन्दराज त कारबाही मै छन् ।
यीनै गोविन्दराज जोशी तनहुँको राजनीतिमा भने अझै पनि निर्णायक मानिन्छन् । जोशीका कारण कांग्रेस तनहुँको राजनीति पेचिलो बन्दै गएको छ । जोशीले २०७४ प्रतिनिधि सभा निर्वाचनमा वरिष्ठ नेता रामचन्द्र पौडेलको विरुद्धमा बागी उम्मेदवार हालेका थिए । यद्यपी उनको उम्मेदवारी पौडेलले निर्वाचन आयोगमा उजुरी गरेर रद्द गराएका थिए । त्यसपछि जोशीलाई पार्टीले साधारण सदस्य नै नरहनेगरी कारबाही गरेको छ ।
तनहुँको व्यास नगरपालिकामा एमाले कांग्रेसपछिको दोस्रो शक्ति हो तर एक्लै जित्ने हैसियतमा छैन । बरु जोशीले कांग्रेसले जित्ने मार्जिनको मत होल्ड गर्छन् । यसैक्रममा उनीसँग एमालेले तालमेल गर्ने प्रक्रियामा अगाडि बढेको छ । कांग्रेसको कारबाहीमा परेका जोशीसँग एमालेले किन तालमेल गर्दैछ ? जोशीसँग कति शक्ति छ ? भन्ने विषयमा आमचासो पनि बढेको छ ।
कति छ जोशीको शक्ति ?
तनहुँमा गोविन्दराज जोशी कांग्रेसका संस्थापक हुन् । उनी आफूले रामचन्द्रलाई कांग्रेस बनाएको बताउने गर्छन् । २०४८, २०५१ र २०५६ तीनपटक उनले तनहुँबाट ठूलै मतान्तरमा चुनाव जितेका थिए । तनहुँ कांग्रेसमा पौडेल-जोशीको टकरावको इतिहास लामै छ । विद्यार्थी राजनीतिकालदेखि नै दुवै नेता एकअर्काका प्रतिस्पर्धी थिए । यसैकारण जिल्लामा दुबै नेता फरक समूह चलाउँथें ।
एक समय यस्तो थियो कि जिल्लामा पार्टीका चुनाव हुँदा जोशी समूहले रामचन्द्र समूहलाई सजिलै हराउँथ्यो । त्यसमा मन्त्री तथा सांसद हुँदा जोशीले गर्ने कार्यकर्ता संरक्षण महत्वपूर्ण थियो । यही कुराको कमी पौडेलमा थियो । पौडेल सिद्धान्तको कुरा गर्ने, जोशी व्यवहार मिलाउने । त्यसैले पनि जोशीको पकड बढि थियो ।
जब जोशीलाई भ्रष्टाचारको अभियोग लाग्यो उनी राष्ट्रिय स्तरमै कमजोर भए । जोशी कमजोर भएपछि कार्यकर्ताहरूले पनि छाड्न थाले । यद्यपी पुराना प्रतिवद्ध कार्यकर्ताहरूले भने उनको साथ नछाडेको देखिएको छ । यसैक्रममा जोशीको कारबाही फुकुवा नभएको भन्दै कांग्रेसको १४ औँ महाधिवेशनमा तनहुँमा ६ हजार कार्यकर्ताले क्रियाशिल सदस्यता पनि नभरेको सो समूहले दाबी गर्ने गरेको छ ।
सो समूहको व्यास नगरपालिका, भानु नगरपालिका, बन्दिपुर गाउँपालिका र आँबुखैरेनी गाउँपालिकामा निर्णायक मत छ। सोही कारण एमालेले सो समुहसँग तालमेल गर्ने प्रक्रिया अगाडि बढाएको हो । त्यो शक्ति कांग्रेसलाई हराउन पर्याप्त हुने एमालको बुझाई छ ।
२०७४ को स्थानीय तह निर्वाचनमा भानु नगरपालिकामा कांग्रेसका उदयराज गौलीले ९ हजार ५३८ मतसहित विजयी हुँदा एमालेका भगवती न्यौपानेले ९ हजार ६४ मत पाएकी थिइन् । जोशीको आफ्नै गृहनगर भएकाले यहाँ उनीसहितको गठबन्धन हुनासाथ कांग्रेसको गठबन्धन कमजोर हुन्छ ।
यस्तै व्यास नगरपालिकामा कांग्रेसका बैकुण्ठ न्यौपाने १३ हजार ५६ मतसहित विजयी हुँदा एमालेका शंकर नारायण श्रेष्ठले ९ हजार ५९२ मत ल्याएका थिए भने, आँबुखैरेनीमा कांग्रेस गिरबहादुर थापा २ हजार ५८९ मत सहित विजयी भएका थिए भने, एमालेका सन्तबहादुर केसीले २ हजार २४२ मत पाएका थिए ।
यस्तै बन्दिपुरमा कांग्रेसका कर्णबहादुर खत्री २ हजार ४२१ ल्याएका थिए । एमालेका आनन्दमान जोशीले एकहजार ९३२ पाउँदै दोस्रो भएका थिए । त्यहाँ माओवादीबाट पूर्णसिंह थापा निर्वाचित भए । यी पालिकाहरूमा एमालेले जोशी समूहसँग मिलेर कांग्रेसलाई पराजित गर्न चाहन्छ ।
त्यसका लागि जोशी समूहले व्यास नगरपालिकाको नेतृत्व मागेको छ । जहाँ जोशी आफ्ना छोरालाई प्रमुख बनाउँन चाहन्छन् । जोशी हिजो मन्त्री हुँदा शिक्षा, स्वास्थ्य, विद्यालय स्थापना, युवाहरुलाई रोजगारीमा सहयोग गरेको कारण उनलाई धेरैले रुचाउने गरेको सो समूहको तर्क छ ।
यस्तै जोशी समूहसँग संविधान सभा सदस्य पार्वती राना पनि छन् । यद्यपी उनी अहिले बिरामी छन् । उनका भाईहरु सबै जोशीको पक्षमा रहेको स्रोतको दाबी छ । त्यस्तै भानु नगरपालिकामा सहिद होमराज लोहनीको पत्नी बालकुमारी लोहनी, बन्दिपुरमा शुकुमलाल गुरुङ लगायत जनतामा राम्रो प्रभाव पार्ने नेताहरु पनि जोशीका पक्षमा छन् । अहिले नेताभन्दा पनि गाउँका कांग्रेस कार्यकर्ताहरु जोशीको पक्षमा रहेको सो समूहको दाबी छ ।
एमाले र जोशी समूहकाबीचमा बन्न लागेको यो गठबन्धनमा एमाले केन्द्रीय सदस्य तथा राष्ट्रिय सभाकी सांसद भगवती न्यौपानेको विशेष जोड छ । उनकै पहलमा काठमाडौंमा एमाले अध्यक्ष केपी ओली र जोशीबीच भेटवार्ता भएपछि तनहुँमा गठबन्धनको वातावरण बनेको बताइएको छ ।
अघिल्लो चुनावमा रामचन्द्रले उम्मदेवारी खारेज गराइदिएपछि गोविन्दराज जोशीले एमालेलाई सहयोग गरेका कारण किसान श्रेष्ठको विजय सम्भव भएको थियो । यसपटक जोशी समूह खुलेर एमालेसँग गठबन्धन बनाउन अग्रसर हुँदा तनहुँमा कांग्रेसलाई चुनौती बढेको छ ।










