सयपत्री फूल खेतीले फेरिंदै आँवुखैरेनीका महिलाको आर्थिक अवस्था
तीन वर्षमा ४५ रोपनीमा विस्तार, ४५ महिला सामूहिक उद्यममा आबद्ध

आँवुखैरेनी : दसैँको चहलपहल बढेसँगै तनहुँको आँबुखैरेनी गाउँपालिका–१, आँधीमूल यानचोकका बारीमा फुलेका सयपत्रीले गाउँलाई पहेँलपुर बनाउँदै लगेको छ । फूलले बारी ढाकिएसँगै यहाँका महिलालाई उत्पादन र बिक्रीको चटारो थपिएको छ । तीन वर्षअघि सुरु भएको व्यावसायिक फूलखेती अहिले ४५ रोपनीमा फैलिएको छ भने ४५ महिला सामूहिक उद्यममार्फत आम्दानीको बाटोमा अघि बढेका छन् ।
पहिले दसैँ–तिहारका लागि बाहिरबाट फूल ल्याउनुपर्ने अवस्था रहेकामा अहिले स्थानीय बारीमै उत्पादित सयपत्री बजारमा पुग्न थालेको छ । सामूहिक खेतीमा आबद्ध महिलाले गत शनिबारदेखि फूल टिप्ने र बिक्री गर्ने काम सुरु गरेका हुन् । पहिलो टिपाइमै ५० किलो फूलको माग आएपछि उनीहरूमा थप उत्साह जागेको छ ।
महिला समूहकी अध्यक्ष सुन्तली गुरुङका अनुसार दमौलीमा कोसेली घर सञ्चालन गर्दै आएकी उद्यमी कल्पना गौलीले ५० किलो फूल माग गरेपछि बिक्रीका लागि फूल टिप्न थालिएको हो । स्थानीय उत्पादनले बजार पाउन थालेपछि फूलखेतीलाई व्यावसायिक रूपमा विस्तार गर्ने सम्भावना पनि बढेको उनले बताइन् ।
अध्यक्ष गुरुङले भनिन्, ‘पहिलो टिपाइमै ५० किलो फूलको माग आएको छ । यसले हामीलाई फूलखेतीलाई अझ व्यवस्थित रूपमा अघि बढाउन हौसला दिएको छ ।’
महिलालाई सामूहिक उद्यममा आबद्ध गराई स्थानीयस्तरमै आयआर्जनको अवसर सिर्जना गर्ने उद्देश्यले सुरु गरिएको खेतीले उनीहरूको आर्थिक आत्मनिर्भरतामा सहयोग पुर्याएको छ । सामूहिक रूपमा काम गर्दा श्रम, सीप र अनुभव आदानप्रदान गर्न सहज भएको छ । आफ्नै गाउँको जमिन र उपलब्ध स्रोतसाधन उपयोग गरेर आम्दानी गर्न पाउँदा महिलालाई उद्यमशील बन्ने अवसरसमेत मिलेको छ ।
अध्यक्ष गुरुङका अनुसार सयपत्री फूल प्रतिकिलो चार सय रुपैयाँसम्म बिक्री हुने गरेको छ । उत्पादनलाई निरन्तरता दिँदै बजार विस्तार गर्न सके महिलाको आम्दानी थप बढाउन सकिने उनको विश्वास छ । स्थानीयस्तरमा फूल उत्पादन हुन थालेपछि बजारको माग पूरा गर्न बाहिरबाट फूल ल्याउनुपर्ने निर्भरता घटाउनसमेत सहयोग पुगेको उनले बताइन् ।
आँबुखैरेनी गाउँपालिकाका कृषि शाखा प्रमुख सन्तोष केसीका अनुसार आँधीमूल यानचोकमा तीन वर्षदेखि व्यावसायिक सयपत्री खेती हुँदै आएको छ । महिलाको सहभागितामा खेतीको क्षेत्रफल विस्तार हुनु सकारात्मक रहेको उनले बताए ।
‘फूलखेतीले स्थानीय महिलालाई आत्मनिर्भर बन्न सहयोग पुर्याएको छ । यहाँ उत्पादित फूलको बजारमा समस्या छैन’, केसीले बताए । बजारको सम्भावना देखिएकाले उत्पादनलाई थप व्यवस्थित बनाउन र खेतीको विस्तारमा जोड दिन सकिने उनको भनाइ छ ।
दसैँ–तिहारजस्ता चाडपर्वमा सयपत्री फूलको माग बढ्ने भएकाले आँधीमूल यानचोकका महिलाका लागि यो खेती आम्दानीको महत्त्वपूर्ण आधार बन्न सक्ने देखिएको छ । तर, खेतीलाई दीर्घकालीन उद्यमका रूपमा स्थापित गर्न उत्पादनको गुणस्तर, बजारसँगको नियमित सम्बन्ध र बिक्री व्यवस्थापनमा ध्यान दिन आवश्यक छ ।
स्थानीय उत्पादनलाई स्थानीय बजारसँग जोड्दै व्यावसायिक खेती विस्तार गर्न सके सयपत्री फूलले गाउँलाई सजाउने मात्र होइन, महिलाको आर्थिक आत्मनिर्भरता बलियो बनाउने आधारसमेत तयार गर्न सक्छ ।









