भानुका महिलाहरुलाई बोकासी मल बनाउने तालिम
भञ्ज्याङ समाचारदाता/भानु

तनहुँको भानु नगरपालिका-१ स्थित भानु सामुदायिक सिकाई केन्द्रका महिलाहरुलाई बोकासी मल बनाउने तालिम प्रदान गरिएको छ । केन्द्रले ३२ जना महिलाहरूलाई बोकासी मल बनाउने दुइदिवसीय तालिम सञ्चालन गरेको हो ।
घरको भान्साबाट निस्कने फोहर, तरकारीका बोक्रा, खाना तथा अन्य कुहिने सामग्रीहरूबाट बन्ने झोल (तरल पदार्थ) मललाई बोकासी मल भनिन्छ । यसप्रकारको जापानिज प्रविधिबाट बन्ने झोल मल अत्यन्त अर्गानिक र मलिलो हुने भएकाले महिलाहरुलाई उक्त तालिम प्रदान गरिएको हो ।
यसबाट बन्ने १ लिटर मलमा ६ देखि १० लिटरसम्म पानी मिसाएर खेतवारि तथा कौशीमा उत्पादन गरिने तरकारी तथा फलफूलहरूमा प्रयोग गर्न सकिन्न् र जुन पूर्णतया अर्गानिक र विषादीरहित हुने बताइन्छ ।
बोकासी मल बनाउने विधि :
दुइवटा बकेट (बाल्टी) किन्ने र यसलाई खप्ट्याएर राख्ने, माथि राख्ने बाल्टीको पिंदमा ससाना १०-१२ वटा प्वाल पार्ने, त्यसको माथि पट्टी पनि ५-७ वटा प्वाल घेरै बनाएर पार्ने र पिंदमा जाली वा छान्ने कपडा विच्छ्याउने, तलको बाल्टीमा टुटी बनाएर आउटलेट बनाउने गरिन्छ ।
यस्तै, माथिल्लो बाल्टी (जसको पिंदमा प्वालहरू छन्) मा भान्साबाट निस्केका फोहर तथा सागपात र गल्ने खालका वस्तुहरू राखेर ढकनीले ढाकेर राख्ने गरिन्छ । माथि तिर राखेको सामग्री छिटो गलोस् भनेर दहि वा सख्खर पनि राख्न सकिने जानकार बताउँछन् ।
यो चिज ८-१० दिनमा गलेर पानी बन्दछ र क्रमशः जालीमा छानिएर तल्लो बाल्टीमा खस्न थाल्छ, तल्लो बाल्टीमा संकलन भएको झोल मललाई मिनरल वाटरको बोतलमा भरेर ओसिलो ठाउँमा राखिने र शुरूमा यसको कलर पहेँलो रंगको हुने बताइन्छ ।
१०-१५ दिन पछि क्रमशः बिर्को खोल्दै बन्द गर्दै गर्ने र यसको कलर अब खैरो/कालो बन्छ । अब यो मल प्रयोग गर्न योग्य हुनेछ । करेसाबारी तथा कौशीमा लगाइने तरकारी, फलफूल लगायतका विरूवाको लागि अत्यन्त मलिलो, अर्गानिक र स्वस्थकर हुने र थोपा सिंचाई प्रविधिबाट मल राखिएमा अझ प्रभावकारी हुने कृषि विज्ञहरु बताउँछन् ।
यसरी खेर गएका घरायसी कुहिने वस्तुको सदुपयोग हुने, अर्गानिक मल प्राप्त हुने, वातावरणीय स्वच्छता कायम हुने र आयआर्जनका लागि पनि सहयोगी हुने हुँदा यस प्रविधि तर्फ सबैको आकर्षण बढ्दै गएको केन्द्रका अध्यक्ष विष्णुप्रसाद श्रेष्ठले बताए ।
उक्त तालिम पश्चात् भानु सामुदायिक सिकाइ केन्द्रले सबै ३२ सै जना सहभागी महिलाहरूलाई २-२ थान बाल्टी, ढकन र टुटी निःशुल्क वितरण गरेको छ । तालिमका सहभागीहरूले आँफूले सिकेका ज्ञान सिप अनुभवलाई दैनिक व्यवहारमा प्रयोग गरी वातावरणीय स्वच्छता र आयआर्जन गर्न लागि पर्ने बताएका छन् ।










