अनुहारमा चमक ल्याउन कस्तो योगासन गर्ने ?

डा. क्षितिज बराकोटी (योगगुरु तथा प्राकृतिक चिकित्सक)

अनुहार र छालामा चमक ल्याउन महंगा सौन्दर्य प्रसाधनको प्रयोग गर्ने धेरै छन् । तर प्राकृतिक रुपमै पनि अनुहार र छालालाई मुलायम र चम्किलो बनाउन सकिन्छ ।

यसमा योग एउटा विधि हो । शोधन क्रिया, यौगिक सूक्ष्म, स्थुल व्यायाम, आसन, प्राणायाम, ध्यान र सात्विक खानपानले मानिसलाई शारीरिक र मानसिक रुपमा स्वस्थ बनाउँछ । यस्ता केही योगाभ्यास छन्, जुन नियमित गर्दा अनुहारमा चमक ल्याउन मद्दत गर्छ ।

अनुहारको व्यायाम

अनुहारका विभिन्न भाग गाला, आँखा, जिब्रो, ओठ आदिलाई चलाउने, गालामा हावा भर्ने जस्ता सूक्ष्म व्यायामले अनुहारमा चमक ल्याउँछ ।

सर्वाङ्गासन

सर्वाङ्गासनले अनुहार र टाउकोमा रगतको प्रवाह बढाउँछ । परिणामस्वरूप अनुहारको छालामा निखारता ल्याउँछ । यसले अनुहार डन्डीफोर आउनबाट पनि रोक्छ ।

सर्वाङ्गासन गर्ने विधि : सबैभन्दा पहिले म्याटमा उत्तानो परेर सुत्ने । त्यसपछि बिस्तारै सुरुमा खुट्टालाई ३० डिग्री र ९० डिग्रीमा उठाउने । पछि बिस्तारै पूरै जीउलाई माथि उठाउने । त्यसपछि हातले पछाडि कम्मरमा समातेर जीउलाई माथि उठाउने । खुट्टालाई माथि लगेर अड्याइराख्ने ।

सुरुमा यसलाई दुई मिनेटसम्म गर्न सकिन्छ । अनुहारको चमकका लागि अलि बढी अड्याएर बस्नुपर्ने हुन्छ । तर गर्दन दुख्ने, कान दुख्ने, टाउको दुख्ने, रिंगटा लाग्ने समस्या भएकाले यो आसन गर्नु हुँदैन ।

अभ्यास गर्दा कुहिनोलाई भुईंमा र हात कम्मरमा राखेर आफ्नो ढाड र खुट्टा सीधा राख्नुपर्छ । शरीरको सम्पूर्ण तौल काँध र हातको माथिल्लो भागमा कायम गर्ने, त्यसपछि एक-दुई मिनेट अड्याएर राख्ने । बिस्तारै सास लिंदै छोड्दै यही स्थितिमा रहने । यसको अभ्यासपछि मत्स्यासन गरेर शरीरलाई सन्तुलनमा राख्नुपर्छ ।

त्रिकोणासन

अनुहारको चमक बढाउन यो अभ्यास पनि निकै महत्वपूर्ण मानिन्छ । अनुहार र टाउकोको रक्तसञ्चारमा यसले सहयोग गर्छ ।

त्रिकोणासन गर्ने विधि : पहिला सीधा बस्ने, त्यसपछि खुट्टा जति सकिन्छ त्यति फट्टाउने । त्यसपछि दायाँ हातले बायाँ खुट्टाको औंला वा पैताला छुने । खुट्टा छुँदा घुँडा सकेसम्म नखुम्च्याइकन सीधा राख्ने । बिस्तारै उठ्ने, पुन: बायाँ हातले दायाँ खुट्टा छुने । फेरि सीधा हुने । यसरी ५–५ पटकसम्म यो आसन गर्न सकिन्छ । तर कम्मर दुख्ने समस्या भएका र गर्भवती महिलालाई यो आसन लाभदायक हुँदैन ।

भुजंगासन

ढाड र काँधमा देखिने कडापन घटाउन भुजंगासनले मद्दत गर्छ । यसले पाचनप्रणाली बलियो बनाएर पेटलाई सफा राख्न मद्दत गर्छ । यसले आराम दिएर मानिसको मनोदशालाई राम्रो बनाउँछ र अनुहारलाई पनि सुन्दर बनाउँछ ।

भुजंगासन गर्ने विधि : भुईंमा म्याट ओछ्याएर घोप्टो सुत्ने । त्यसपछि खुट्टा सीधा जोडैर राख्ने । त्यसपछि छातीको दायाँबायाँ हातले टेक्ने । त्यसपछि बिस्तारै सास लिंदै छातीलाई माथि उठाउने र एकछिन रोकिएर बस्ने । त्यसपछि सास छाड्दै छातीलाई तल ल्याउने । सुरुमा ५ देखि १० पटकसम्म भुजंगासन गर्न सकिन्छ ।

शीर्षासन

यो आसनले पनि टाउकोमा रक्तसञ्चार बढाउँछ । दिमागमा रगतले अक्सिजन राम्रोसँग पुर्‍याउँछ, जसले तनाव र थकान हटाएर अनुहारमा चमक ल्याउँछ ।

शीर्षासन गर्ने विधि : म्याट ओछ्याएर टाउकोले टेकेर खुट्टा माथि लैजाने । यो एकैचोटि गर्न नसकिने भएकाले सुरुसुरुमा भित्तामा आड लगाएर गर्न सकिन्छ ।

योगको एक पक्ष मात्र होइन समग्र पक्षलाई ध्यान दिनुपर्छ । दैनिक नियमित ध्यान गर्दा पनि मन शान्त र तनावमुक्त हुन्छ । यसले स्वत: अनुहार चम्किलो हुन्छ । मानिसको मानसिक र भावनात्मक असर अनुहारमा पर्छ । केही कुराले ठेस पुग्दा मानिसको अनुहारको प्रतिक्रिया नै फरक हुन्छ । कोही निराश हुँदा अँध्यारो अनुहार भयो पनि भन्ने गरिन्छ ।

मानिस रिसाउँदा अनुहारको चमक हराउँछ भने हाँस्दा वा खुसी हुँदा चमक आउँछ । अनुहारमा प्राकृतिक चमक र निखारता ल्याउन शरीर स्वस्थ हुन जरुरी हुन्छ । साथै सात्विक आहारले मानसिक र शारीरिक रुपमा स्वस्थ राख्न मद्दत गर्छ । यसले पनि छाला र अनुसार चम्किलो बनाउँछ । हरियो तरकारी, फलफूल, रेसादार खानेकुरा खाने, उचित मात्रामा पानी पिउने र राम्ररी निदाउने गर्दा पनि अनुहारमा चमक बढ्छ र सुन्दरतामा वृद्धि हुन्छ ।

Adertisement

सेयर गर्नुहोस्



प्रतिक्रिया दिनुहोस्



सम्बन्धित खवर

सम्बन्धित खवर

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Back to top button
You cannot copy content of this page.
Close

Ad Blocker Detect

Please consider supporting us by disabling your ad blocker