तनहुँमा डेंगी संक्रमित बढ्दै
दमौली : तनहुँमा दैनिक डेंगी संक्रमितका बिरामी दैनिक बढ्दै गएका छन् । जिल्लाको दशवटा पालिका मध्ये घिरिङ गाउँपालिका बाहेक अन्य सबै पालिकामा डेंगी संक्रमित भेटिएका छन् । स्वास्थ्य कार्यालय तनहुँको पछिल्लो तथ्याङ्क अनुसार जिल्लामा हालसम्म १ हजार ९९४ जनामा डेंगी संक्रमण देखिएको छ । कार्यालयकी पब्लिक हेल्थ नर्स पुजा कुँवरका अनुसार आँवुखैरेनी गाउँपालिकामा सबै भन्दा बढी १ हजार ३३४ जनामा संक्रमण देखिएको छ ।
जिल्लाको शुक्लागण्डकी नगरपालिकामा २३९, व्यास नगरपालिकामा २३३, बन्दीपुर गाउँपालिकामा ११५, म्याग्दे गाउँपालिकामा ३०, भानु नगरपालिकामा १९, भिमाद नगरपालिकामा ७, देवघाट गाउँपालिकामा ९, ऋषिङ गाउँपालिकामा ३ र अन्य ५ जनामा डेंगी संक्रमण पुष्टि भएको छ ।
जिल्लामा डेङ्गी संक्रमणका बिरामी बढ्न थालेपछि लामखुट्टेको लार्भा खोजौ र नष्ट गरौं अभियानलाई तीब्रता दिइएको स्वास्थ्य कार्यालय तनहुँले जनाएको छ। यतिबेला जिल्लाका सबै पालिकाहरुमा सरसफाई र सचेतनामूलक कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिइएको पब्लिक हेल्थ नर्स कुँवरले बताइन् ।
तनहुँमा गत असार महिनादेखि डेंगी संक्रमित भेटिन थालेका थिए। गत वर्ष दमौली बजार क्षेत्रमा डेंगी संक्रमण महामारिकै रुपमा फैलिएको थियो । यस वर्ष आँवुखैरेनी गाउँपालिकाको आँवुखैरेनी बजार क्षेत्रमा हटस्पोटकै रुपमा संक्रमण देखिएको छ । जिल्लाका स्वास्थ्य संस्थाहरुमा डेंगीका विरामीको चाप बढ्दै गएको छ । भर्ना भएरै उपचार गर्ने तथा सघन उपचार कक्ष (आईसीयू) सम्मै पुग्ने बिरामीको संख्या पनि बढ्न थालेका छन् भने एक व्यक्तिको मृत्यु समेत भएको छ ।
डेंगी रोकथाम र नियन्त्रणमा ध्यान नदिए अवस्था भयावह हुने जोखिम बढेको छ । संक्रमणबाट बच्ने एउटै उपाय यो रोग सार्ने लामखुट्टेको टोकाइबाट जोगिनु हो । तसर्थ सरकार, नागरिक र समुदाय सबैले डेंगी सार्ने लामखुट्टेको फुल र लार्भा नष्ट गर्ने अभियान चलाउन सबै लाग्नुपर्ने स्वास्थ्य कार्यालय तनहुँका निमित्त प्रमुख शंकरबाबु अधिकारीले बताए ।
संक्रमण बढी फैलिएका स्थानमा लामखुट्टेको फुल र लार्भा खोजेर नष्ट गर्ने अभियान सञ्चालन भइरहेपनि प्रभावकारी भएको छैन। पालिका, वडा कार्यालय, स्थानीय सामाजिक संघसंस्था र समुदाय सबै एकीकृत भएर सचेतना मुलक कार्यक्रम अगाडि बढाउनुपर्ने स्वास्थ्य कार्यालय तनहुँले जनाएको छ । डेंगी भाइरस एडिस एजिप्टाई लामखुट्टे र एल्बोपिक्टस जातका पोथी लामखुट्टेबाट सर्छ। यो रोग मानिसबाट मानिसमा सर्दैन। संक्रमित व्यक्तिलाई टोकेको लामखुट्टेले स्वस्थ व्यक्तिमा सार्छ । घाम उदाएको दुई घण्टादेखि र घाम अस्ताउनुभन्दा दुई घण्टा अगाडिसम्म यो लामखुट्टे बढी सक्रिय हुने हुँदा उक्त अवधिमा बढी सतर्कता अपनाउन कार्यालयले आग्रह गरेको छ ।
कार्यालयले लामखुट्टेबाट जोगिन शरीर पूरै ढाक्ने लुगा लगाउने वा हात–गोडामा यसले नटोक्ने स्प्रे छर्कने वा मल्हम लगाउने, सुत्दा झुलको प्रयोग गर्न आग्रह गरेको छ । लामखुट्टेले टिनका डब्बा, प्लास्टिकका खोल, टायर, सिसी, अण्डाका बोक्रा, ड्रम, गमला, पानी ट्यांकीजस्ता पानी जम्ने भाँडामा फुल पार्ने हुँदा सरसफाईमा समेत ध्यान दिन कार्यालयले आग्रह गरेको छ । यसलाई हुर्कनै नदिन घरभित्र मात्र होइन, वरिपरि पनि पानी जम्न दिनु हुँदैन । भाँडाकुँडा, गमला, छत, बरन्डा, बार्दली लगायत घरका सबै अन्तरकुन्तरमा ध्यान पु¥याउनुपर्छ । एउटा मात्रै लामखुट्टे छुट्यो भने पनि त्यसको वंशवृद्धिले छोटो समयमै टोल नै प्रभावित पार्न सक्ने स्वास्थ्य कार्यालयले जनाएको छ ।
