जंगलको सिस्नो बजारमा
तनहुँको ऋषिङ गाउँपालिकाको काहुँडाँडाको जंगलबाट सिस्नो टिपेर दमौलीमा बिक्रीवितरण गर्दै एक महिला । दमौलीमा प्रतिकिलो करिब दुई सय रुपैयाँसम्मा सिस्ने खरिदबिक्री हुने गरेको छ ।
सिस्नो अंग्रेजीमा नेटल भनेर चिनिने यो वनस्पति नेपालको मध्य पहाडी क्षेत्र तथा उपत्यकामा पाइने अट्रिक्यसी परिवारको पोल्ने झार हो । यसमा औषधिय गुण रहेको हुँदा उमालेर खान सकिन्छ । यसमा हुने रौ जस्तो झुसमा हुने फर्मिक अम्लले पोल्ने (जलन) र हिस्टामाइनले सुन्निने भएकोले पीडादायक हुने गरेपनि पानीमा उमालेपछि ती तत्वहरू नास भएर जाने गर्दछन् । यसको सोहि दुर्गुणको कारण पहिले पहिले यातना दिन तथा सजाय दिन यसको प्रयोग गरिन्थ्यो ।
सिस्नोमा भिटामिन ए, भिटामिन सी, भिटामिन डी लौहतत्व, पोटासियम, म्यागानिज, क्याल्सियम जस्ता पौष्टिक पदार्थ पाहिने हुँदा पछिल्लो समय यसलाई राम्रो परिकारका रुपमा खान थालिएको छ । यसमा २५% सम्म प्रोटिन हुनेहुँदा शाकाहरीहरूको लागि अति उत्तम भोजन हुने जानकार बताउँछन् । नेपालको पहाडी क्षेत्रमा जनसंख्याको बृद्धि तथा अन्य झारहरूको प्रसारले सिस्नो पहिले जस्तो भेटिदैन । तस्विर : नारायण खड्का/भञ्ज्याङ
