तनहुँमा असार १५ अर्थात धान दिवस (फोटोफिचर)
नारायण खड्का/भञ्ज्याङ
असार १५ अर्थात धान दिवस तनहुँमा विविध कार्यक्रम गरी मनाइएको छ । खेतमा काम गरी दहीचिउरा खाएर तथा धानको वीऊ रोप्ने, हिलो खेल्नुका साथै हिलोमा विभिन्न प्रतियोगितात्मक कार्यक्रम समेत गरिएको छ ।
आजका दिन असारे भाकामा गाउँदै छुपुछुपु हिलोमा धान रोपिन्छ । युवा-युवती, रोपाहारले खेतमा हिलो छ्यापाछ्याप गरेर मनोरञ्जन पनि लिने गर्छन् । असारमा एक पटक हिलोमा पस्नुपर्ने मान्यता नेपाली समाजमा रहेको छ ।
असार महिनामा मानो रोपेर मुरी उब्जाउने मान्यता छ ।
तर, पछिल्लो समय असारे गीतको भाका लोपको संघारमा पुगेका छन् । कही कतै ग्रामीण क्षेत्रमा असारे गीत गाउने प्रचलन रहेपनि शहर बजार क्षेत्रमा भने लोप भइसकेको छ ।
तनहुँको १० वटै पालिकाका खेत तथा फाँटहरुमा किसानहरु यति बेला रोपाईमा व्यस्थ छन् । धान दिवसका अवसरमा विभिन्न संघ संस्थाहरुले विविध कार्यक्रम गरी धान दिवस मनाएका छन् ।
यस्तै, शिक्षण संस्थाहरुले विद्यार्थीहरुलाई खेतमा लगि हिलो खेलाउने तथा धान रोपाईका विषयमा जानकारी गराउने पनि गरेका छन् ।
सरकारले २०६१ साल मंसिर २९ गते गरेको निर्णयअनुसार २०६२ साल असार १५ गतेदेखि राष्ट्रिय धान दिवस मनाउन थालिएको हो । यस वर्ष’धानबालीमा जैविक विविधताको उपयोग, आयात प्रतिस्थापनमा सहयोग’ भन्ने नाराका साथ मनाइँदैछ ।
नेपालमा १५ लाख हेक्टर जमिनमा बर्सेनि झन्डै ५६ लाख मेटि्रक टन धान उत्पादन हुन्छ । नेपालको आर्थिक वृद्धिदर नै धानको उत्पादनमा निर्भर छ । किसानले बर्सेनि मलको समस्या भोग्दै आएका छन् ।
चालु आर्थिक वर्षा ११ महिनामा ७० अर्ब रुपैयाँको खाद्यान्न मात्रै आयात भएको छ । यसमध्ये ४५ अर्ब रुपैयाँभन्दा धेरैको धान, चामल, कनिका र धानको बीउ रहेको तथ्याङ्क छ ।
