पर्यटकीय गन्तव्य बन्दै भिमादको ‘हुक्का डाँडा लिलिङकोट’
नारायण खड्का/भञ्ज्याङ
भिमाद : तनहुँको भिमाद नगरपालिका–१ हुक्कास्थित ‘हुक्का डाँडा लिलिङकोट’ पछिल्लो समय आन्तरिक पर्यटकको आकर्षणको केन्द्र बन्दै गएको छ । प्राकृतिक सौन्दर्य, शान्त वातावरण र विभिन्न भू–दृश्यको मनोरम अवलोकन गर्न सकिने भएकाले लिलिङकोट स्थानीयसँगै छिमेकी जिल्लाबाट आउने पर्यटकको रोजाइमा पर्न थालेको हो ।
लिलिङकोटबाट छिमेकी जिल्ला स्याङ्जाको हरिनास गाउँपालिकाका सुन्दर डाँडा, पाखा, खेतबारी, वनजंगल तथा खोलानालाको मनोरम दृश्य अवलोकन गर्न सकिन्छ । हरिनासको हरियो वन क्षेत्रसँगै पाल्पाका विभिन्न पहाडी भू–भागसमेत यहाँबाट अवलोकन गर्न सकिन्छ । त्यस्तै, छिमेकी घिरिङ गाउँपालिकाअन्तर्गतका घिरिङ र गजरकोटका बस्ती तथा छिमेकी वडामा रहेको बाक्लो मगर बस्ती रघु गाउँले लिलिङकोटबाट देखिने दृश्यलाई थप आकर्षक बनाएको छ ।
प्राकृतिक दृश्यावलोकनका लागि उपयुक्त भएकाले पछिल्लो समय दैनिकजसो आन्तरिक पर्यटक लिलिङकोट पुग्ने गरेका छन् । छिमेकी जिल्ला तथा विभिन्न सहरबजारबाट आउने पर्यटकहरू यहाँको स्वच्छ हावापानी र शान्त वातावरणमा रमाउँदै तस्बिर खिच्ने तथा केही समय प्रकृतिसँग बिताएर फर्कने गरेका छन् । सामाजिक सञ्जालमा लिलिङकोटका दृश्य तथा भ्रमणका तस्बिरहरू सार्वजनिक हुन थालेपछि यसको चर्चा अझ बढ्दै गएको छ ।
पर्यटकको आवागमन बढेसँगै लिलिङकोटको संरक्षण तथा व्यवस्थापनमा स्थानीयको चासोसमेत बढेको छ । विशेषगरी पर्यटकीय गतिविधिसँगै फोहोर बढ्न सक्ने भएकाले स्थानीयवासीले फोहोर व्यवस्थापन, स्वच्छता कायम तथा पर्यटकीय क्षेत्रको दीर्घकालीन संरक्षणका विषयमा छलफल र सरसल्लाह गर्न थालेका छन् ।
स्थानीयस्तरमा चर्चामा आउन थालेको लिलिङकोटलाई व्यवस्थित पर्यटकीय गन्तव्यका रूपमा विकास गर्न भिमाद नगरपालिकाको योजनाबद्ध पहल आवश्यक देखिएको छ । पर्यटकको आकर्षण बढ्दै गएको अवस्थामा आवश्यक पूर्वाधार निर्माण, वातावरण संरक्षण र ऐतिहासिक तथा सांस्कृतिक पक्षको प्रवर्द्धनलाई सँगसँगै अघि बढाउनुपर्ने स्थानीयको माग छ ।
तत्कालका लागि लिलिङकोटमा फोहोर व्यवस्थापनका लागि उपयुक्त स्थान निर्धारण गरी नियमित व्यवस्थापन गर्ने, खानेपानीको व्यवस्था गर्ने, पर्यटक तथा स्थानीयका लागि पिकनिक हल निर्माण गर्ने र पैदल यात्रालाई सहज तथा सुरक्षित बनाउन व्यवस्थित पदमार्ग निर्माण गर्नुपर्ने देखिन्छ । यस्ता आधारभूत पूर्वाधारले पर्यटकको बसाइलाई सहज बनाउनुका साथै लिलिङकोटको पर्यटकीय सम्भावनालाई थप विस्तार गर्न सहयोग पुग्नेछ ।
लिलिङकोटको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष यसको ऐतिहासिक तथा राजनीतिक पहिचानसँग जोडिएको छ । स्थानीयका अनुसार यो क्षेत्र जनवादी आन्दोलनका क्रममा सहादत प्राप्त गरेका हिमाल (मनबहादुर दवाडी) को गाउँ तथा विकास (रामभक्त सिग्देल)को छिमेकी क्षेत्रसँग जोडिएको भूगोल भएको बताइन्छ । राजनीतिक, सामाजिक तथा आर्थिक परिवर्तनका लागि जीवन बलिदान गरेका सहिदहरूको योगदानसँग जोडिएको यस क्षेत्रलाई पर्यटनसँगै इतिहास र स्मृतिको केन्द्रका रूपमा विकास गर्न सकिने सम्भावना छ ।
यसका लागि लिलिङकोटमा सहिद हिमाल र सहिद विकासको स्मृति र सम्मानमा सहिद पार्क निर्माण गर्नुपर्ने आवाजसमेत उठेको छ । सहिदहरूको योगदानलाई नयाँ पुस्तासम्म पुर्याउने तथा लिलिङकोटको पर्यटकीय पहिचानलाई थप फराकिलो बनाउने माध्यमका रूपमा सहिद पार्क निर्माण गर्न सकिने स्थानीय बताउँछन् ।
प्राकृतिक सौन्दर्य, मनोरम दृश्यावलोकन, शान्त वातावरण र ऐतिहासिक महत्वलाई एकीकृत गरी विकास गर्न सके लिलिङकोट भिमादको मात्र नभई तनहुँकै आकर्षक पर्यटकीय गन्तव्य बन्न सक्ने सम्भावना देखिन्छ । त्यसका लागि स्थानीय समुदायको सहभागिता, सहिद परिवारको सहकार्य र भिमाद नगरपालिकाको स्पष्ट योजना तथा लगानी आवश्यक हुनेछ ।
हाल सामाजिक सञ्जालमार्फत प्रचारप्रसार हुँदै आफैं पर्यटकीय गन्तव्यका रूपमा परिचित हुन थालेको लिलिङकोटलाई अब योजनाबद्ध रूपमा विकास र संरक्षण गर्नुपर्ने समय आएको छ । पर्यटकको आगमन बढ्दै जाँदा तत्कालीन लोकप्रियतालाई दीर्घकालीन पर्यटन विकासमा रूपान्तरण गर्न सके ‘हुक्का डाँडा लिलिङकोट’ भिमादको नयाँ पर्यटकीय पहिचान बन्न सक्ने देखिन्छ ।
