तनहुँ कारागारका कैदीबन्दीको मुढाले बजार पाएन

तनहुँ कारागारका कैदीबन्दीले बनाएका बाँसका मुढाले बजार पाउन सकेको छैन । विभिन्न अरोपमा करागार चलान भएका कैदीबन्दीले कारागारभित्रै सीपमुलक तालिम सिकेर मुढा उत्पादन गर्ने गरेका छन् ।

सजय भुक्तान गरेपछि समाजमा फर्किदा स्वालम्बि भएर जिउन मद्दत पुगोस भन्ने उद्देश्यले कारागार भित्रै मुढा, गलबन्दी, झोला बुन्ने लगायतका सीपमुलक तालिम दिइदै आइएको छ । तालिम पश्चात कैदीबन्दीहरुले विभिन्न सामाग्रीहरु उत्पादन गरी बिक्री बितरण गर्दै पनि आएका छन् ।

अघिल्ला वर्षहरुमा बुनेका सबै मुढाहरु बिक्री भएको बताउने कैदीबन्दीहरु यस वर्षभने सोचेजस्तो बिक्री नभएको चौकिदार अर्जुन तामाङले बताए । अन्य जिल्लाका कारागारबाट आएका कैदीबन्दीबाट मुडा बुन्न सिकेका ३१ वर्षीय तामाङले भने, ‘दिनभरीको समयलाई कैदीबन्दी दाजुभाईले मुढा बनाएर बिताउनु हुन्छ । यसले उनीहरुलाई आम्दानीसंग पनि जोडिरहेको छ । तर पछिल्लो समय उत्पादित मुढाले बजार नपाउदा चिन्तित बनाएको छ ।’

करागारका करिव २५ जना कैदीबन्दीले मुडा बनाउने गर्छन् । उनका अनुसार केही कैदीबन्दीहरु भर्खर मुढा बनाउन सिक्दै पनि छन् । उनले भने, ‘दिनमा ५० देखि ६० वटासम्म मुढा बनेर तयार हुन्छ तर बनेका मुडाले बजार नपाउदा भने आम्दानी टुटेको छ ।’

कैदीबन्दीले तीन प्रकारका मुढा बनाउँछन् । सानो मुढालाई ३५०, मझौला मुढालाई ४५० र ठुलो मुढालाई ५ सय रुपैयाँमा बिक्रीबितरण गर्छन् । यहाँका कैदीबन्दीले मुढा बेचेर सिजनमा १० हजार रुपैयाँको हाराहारीसम्म आम्दानी गर्ने गरेको तामाङले बताए। मुढा बेचेर कमाएको पैसा घर खर्चाको लागि पनि पठाउने गरेका छन् । तर पछिल्लो समय मुढा बिक्री नहुँदा ५ सय बढि मुढा स्टकमा रहेका छन् ।

व्यपारीहरुले कारागारमा उत्पादित मुढा खरिद गरी बिक्री बितरणका लागि लग्ने गरेपनि पछिल्लो समय मुढा खरिद गर्न व्यवपारीहरु नआएको कैदीबन्दीले बताए । अघिल्लो वर्ष८ हजार थान गोटा बिक्री गरेको स्मरण गर्दै उनले भने, ‘अहिले करिव ७ सय गोटा मुढा बिक्री भयो होला। यतिबेला मुढाको माग पनि छैन । नबनाउ भने पनि हामीलाई समय के गरी काटौं भन्ने हुन्छ । बनाउँदा बिक्री नभएकाले यहि खात लगाएर राख्नुपरेको छ ।’

मुढाका लागि आवश्यक बाँस र धागो स्थानीय बजार र टायर चितवनबाट ल्याउने गरिन्छ । मुढा बनाउँदा टायर बाँध्ने, बिट हान्ने, बुट्टा भर्ने काम भिन्दाभिन्दै व्यक्तिले गर्छन् । उत्पादित मुढा कैदीबन्दीले नै व्यवसायीसंग समन्वय गरेर कारागारबाटै बेच्दै आएका थिए । तर पछिल्लो समय भने मुढा नबिकेको जिल्ला कारागार दमौलीका प्रमुख नारायणप्रसाद अधिकारीले बताए ।

यस्तै, कारागारभित्रै गलबन्दी बुन्ने र डाइनिङ टेवल बनाउने पनि गर्दछन् । अडर अनुसार काम गर्ने कैदीबन्दीले बताए । कैदीबन्दीमध्ये ५ जनाले करिव एक वर्षेखि गलबन्दी बुन्दै आएका छन्। माग भएअनुसार बजारमा पठाउने र केही गलबन्दी आफान्तलाई उपहार स्वारुप पठाउने पनि गरेका छन् ।

पुरानो भवनमा ३५ र नयाँ भवनमा ८० जना क्षमता रहेको कारागारमा २८२ जना पुरुष कैदीबन्दी बस्दै आएका छन्। कारागारको भान्सामा छत नहुँदा पानी परेको समयमा समस्य झेल्दै आएको उनीहरु बताउँछन् ।

यस्तै, गत फागुनदेखि जिल्लामा महिला कारागार पनि सञ्चालनमा ल्याइएको छ । २० जना क्षमताको कारागारमा १४ जना महिला कैदीबन्दि बस्दै आएका छन् ।

सेयर गर्नुहोस्

प्रतिक्रिया दिनुहोस्

सम्बन्धित खवर